Sobotni, późny poranek 25 kwietnia w Książnicy Beskidzkiej pachniał… satyrą. „Śniadanie Fermentowe: Jajecznica z Cebulą” połączyło wernisaż rysunków Henryka Cebuli z rozmową o książce Violetty Ozminkowski „Humorystki”, a w pewnym momencie do dyskusji – zupełnie spontanicznie – dołączył Krzysztof Daukszewicz, tym razem w roli męża autorki. I to była ta puenta, której w programie nikt nie przewidział.

::photoreport{"type":"see-button","item":"909"}

Cebula na wolnym ogniu, czyli wernisaż Henryka Cebuli

Spotkanie zaczęło się od wernisażu satyrycznych rysunków Henryka Cebuli – z udziałem autora i pod czujnym okiem prowadzącego Lecha Kotwicza. Wernisaż wpisywał się w wystawę „Cebula na wolnym ogniu”, którą w Książnicy można oglądać od 22 kwietnia do 11 maja. Rysunki działały jak dobra kreskówka w niedzielnej gazecie, tylko że tu człowiek nie przewraca strony, bo co chwila coś go zatrzymuje: raz trafna obserwacja, raz krótki żart, a raz to uczucie, że „to o nas, prawda?”.

Wśród gości widać było ludzi, którzy z satyry nie robią dodatku do kawy, tylko danie główne: pojawili się rysownik Henryk Sawka i satyryk Krzysztof Daukszewicz, a także Krzysztof Deszczyński i Piotr Skucha oraz spora grupa miłośników satyry i kabaretu.

Żółta sofa i trzy „pierwsze damy” polskiej satyry

Druga część przeniosła wszystkich na „żółtą sofę” – znak rozpoznawczy tej konwencji Fermentów. Bartosz Gumulec poprowadził rozmowę z Violettą Ozminkowski o książce „Humorystki. O kobietach, które uczyły nas śmiechu”. Autorka opowiadała o trzech bohaterkach: Magdalenie Samozwaniec, Stefanii Grodzieńskiej i Marii Czubaszek.

Padł też ciekawy motyw: te trzy postacie dzieliło niemal pokolenie, a jednak każda z nich bywała nazywana „pierwszą damą polskiej satyry”. Brzmi jak tytuł przechodni – jakby satyra miała własny urząd i regularne zaprzysiężenia – ale tu akurat ma sens: inne epoki, inny język, a ten sam talent do rozbrajania rzeczywistości jednym zdaniem. 

Zwrot akcji: mąż autorki wchodzi do rozmowy

I kiedy wszystko biegło zgodnie z planem – rozmowa, wątki, dygresje – wydarzyło się to, co w takich spotkaniach najlepsze: życie zrobiło przypis. Krzysztof Daukszewicz spontanicznie dołączył do rozmowy. Nie jako „gość z afisza”, nie jako punkt programu, tylko po prostu jako mąż pani Violetty, który wszedł w dyskusję naturalnie, w odpowiednim według niego momencie.

Tym samym publiczność dostała dodatkową perspektywę i tę energię, która pojawia się wtedy, gdy rozmowa przestaje być „prowadzona”, a zaczyna się po prostu dziać. Taki mały bonus do jajecznicy.

Książnica w rytmie Fermentów 2026

Całość wpisała się w program Fermentów 2026 i kontynuowała cykl spotkań w tej konwencji. Przypomnijmy, że w miniona środę, 22 kwietnia w tym samym miejscu gościł Krzysztof Deszczyński ze swoją opowieścią o Bohdanie Smoleniu.

::news{"type":"see-also","item":"25413"}

Festiwal Fermenty nadal trwa. Co jeszcze przygotowano?

Trzy jubileusze Piotra Skuchy