Są festiwale, na które kupuje się bilet i zajmuje miejsce na widowni. BBusking działa inaczej. Tutaj scena pojawia się na placu, przy moście, w parku, w galerii handlowej albo po prostu na środku ulicy. W sobotę centrum Bielska-Białej znów należało do artystów ulicznych, a zwykły spacer szybko zamieniał się w wędrówkę od jednego występu do kolejnego. Podobnie jak przed rokiem ruszyłam więc śladem festiwalowych wydarzeń.

Tak wyglądał IV Przegląd Artystów Ulicznych BBusking, organizowany przez Kolektyw Artystyczny KAPELUSZNIK. Wydarzenie było częścią obchodów Polskiej Stolicy Kultury 2026. Równocześnie w mieście trwał także międzynarodowy projekt „Sąsiedzi”, więc artystycznych propozycji było tego dnia tyle, że o nudzie trudno było mówić.

Nad placem Chrobrego

Pierwszym przystankiem był plac Bolesława Chrobrego. Tutaj publiczność patrzyła głównie w górę. Julia Dynak i Liliana Zahajko zaprezentowały akrobatykę powietrzną, a przed nimi wystąpiły także uczestniczki APPA Studio Akrobatyki Powietrznej.

Z dołu wszystko wyglądało lekko, ale wystarczyło przyjrzeć się uważniej, by zobaczyć, ile precyzji wymaga każdy chwyt, obrót i zejście. Julia Dynak jest dobrze znana bielskiej publiczności z pokazów na szarfach i kołach powietrznych, dlatego wokół sceny szybko zebrał się spory tłum. Co jakiś czas rozmowy cichły, zwłaszcza podczas bardziej wymagających figur wykonywanych kilka metrów nad ziemią.

Everyman i nagła ulewa

Kolejnym przystankiem była altana za Ratuszem, gdzie Włodzimierz i Katarzyna Pohl prezentowali kolejny epizod z życia „Everymana”. Oboje są lalkarzami związanymi z Teatrem Lalek Banialuka, a w BBuskingu uczestniczyli już po raz trzeci.

To miał być jeden ze spokojniejszych punktów programu, ale właśnie tutaj widzów złapała ulewa. Przez chwilę trzeba było schować aparaty, ścisnąć się pod zadaszeniem i przeczekać gwałtowny deszcz. Na szczęście nie trwał długo. Po kilku minutach opady osłabły, widzowie znów zaczęli wychodzić spod parasoli i zadaszeń, a festiwal powoli wracał na obrane tory.

Samo przedstawienie dobrze broniło się bez wielkiej sceny i rozbudowanych efektów. Liczyły się bliskość widza, precyzyjna animacja i opowieść rozwijająca się niemal na wyciągnięcie ręki. Nawet deszcz nie zdołał odebrać temu przystankowi jego kameralnego charakteru. 

Gitara przy pomniku Reksia

Kilkaset metrów dalej rytm festiwalu wyraźnie zwalniał. Przy pomniku Reksia Adrian Monticolo tworzył kolejne utwory za pomocą gitary akustycznej, loopera i przestrzennych efektów. Muzyka nie konkurowała z ulicą, lecz spokojnie wpisywała się w jej odgłosy.

Jedni zatrzymywali się na cały utwór, inni słuchali przez chwilę w drodze. Ja również przystanęłam przy moście nad Białą. To był jeden z tych punktów, które nie potrzebują rozbudowanej scenografii. Wystarczały gitara, wzmacniacz i kilka minut, podczas których można było nieco zwolnić.

Powrót do ulicznych początków

Do festiwalu dołączyła także Galeria Sfera, gdzie kilkakrotnie wystąpił Dominik Czuż, półfinalista 16. edycji programu „The Voice of Poland”.

Jego obecność miała w kontekście BBuskingu szczególne znaczenie. Dominik zaczynał od występów na bielskiej ulicy Podcienie, gdzie śpiewał sam i zapraszał do wspólnego grania innych muzyków. Koncerty w foyer Sfery były więc w pewnym sensie powrotem do początku tej drogi, choć już w zupełnie innym momencie kariery.

Orient przy Punkcie 11

Punkt 11 przyciągał uwagę orientalnym wystrojem i dźwiękami muzyki. Paulina Stąsiek, występująca jako Tahira Oriental Dancer, prezentowała taniec orientalny i zachęcała publiczność do wspólnych animacji rytmicznych.

Artystka jest instruktorką, choreografką oraz założycielką nagradzanej grupy Hikaya. Podczas BBuskingu nie ograniczyła się jednak wyłącznie do pokazów. W strefie można było zrobić tatuaż z henny, zapisać swoje imię po arabsku, zrobić zdjęcie w przygotowanej aranżacji i spróbować orientalnego poczęstunku. Dzieci próbowały naśladować kolejne układy, a dorośli zatrzymywali się, by obejrzeć pełne gracji pokazy tańca orientalnego.

Czerwone noski na placu Ratuszowym

Na placu Ratuszowym zagościli Agnieszka i Paweł z Fundacji Czerwone Noski. Ich występ miał inny charakter niż większość festiwalowych prezentacji. Nie opierał się na efektownych rekwizytach czy skomplikowanej choreografii. Najważniejsze były bezpośredni kontakt z publicznością, improwizacja i humor.

Na co dzień klowni medyczni pracują z dziećmi w szpitalach i hospicjach, odwiedzają seniorów w domach pomocy społecznej i wspierają osoby dotknięte kryzysami humanitarnymi. Na festiwalu wciągali przechodniów do zabawy i reagowali na wszystko, co działo się wokół. Granica między artystą a widzem szybko się zacierała.

Alchemik przy Głębokiej

Przy ulicy Głębokiej trafiłam do świata Ars Alchemii. Bartłomiej Koźniewski stworzył przystanek łączący uliczny performans z atmosferą laboratorium i pokazem inspirowanym eksperymentami.

Wokół artysty szybko tworzył się krąg widzów. Było trochę teatralnej tajemnicy, trochę kontrolowanego zamieszania i sporo oczekiwania na to, co wydarzy się za chwilę. To właśnie tutaj najlepiej było widać, jak niewiele potrzeba, by zatrzymać przechodniów: kilka rekwizytów, wyrazista postać i dobrze zbudowane napięcie i spora dawka humoru.

Etiuda na szczudłach

Nieopodal, na placu Wolności Teatr Świat zaprezentował krótką etiudę teatralną na szczudłach. Artystki na szczudłach były widoczne z daleka, dlatego wokół ich występu szybko zaczęli gromadzić się kolejni widzowie.

Teatr Świat, założony przez Kasię Michnę, uczestniczył już w pierwszej edycji BBuskingu. Wtedy na placu Wojska Polskiego pokazał premierowy spektakl „Blask”. Tym razem forma była krótsza i bardziej kameralna, dobrze dopasowana do festiwalowego spaceru po centrum miasta.

Kilkadziesiąt metrów nad ziemią

Jednym z wyczekiwanych punktów programu były pokazy highline na dziedzińcu Studia Filmów Rysunkowych. Spektakl „Sztuka Balansu” był jednocześnie wydarzeniem łączącym IV BBusking z trwającym w tym samym czasie międzynarodowym projektem „Sąsiedzi”.

Patrycja i Grzegorz, którzy od 2020 roku realizują projekty związane z balansem, podniebnymi spacerami i akrobacją, zaprezentowali widowisko na pograniczu sportu, cyrku i teatru.

Kiedy jedno z nich wchodziło na taśmę, rozmowy cichły niemal natychmiast. Wraz z innymi widzami zadzierałam głowę i śledziłam każdy krok. Z dołu taśma wyglądała jak cienka linia, a poruszanie się po niej wymagało nie tylko równowagi, ale także ogromnego skupienia i pełnej kontroli nad ciałem. Każde zachwianie wywoływało poruszenie, a bezpieczne dotarcie do kolejnego punktu przynosiło wyraźną ulgę i oklaski.

Finał w ogniu na Placu Chrobrego

Po zmroku wróciłam na plac Bolesława Chrobrego. To właśnie tutaj Bielska Scena Ognia zamknęła całodniowy program trzema pokazami.

Bartłomiej Koźniewski jako Ars Alchemia zaprezentował „De Igni!”, Anna Lares wystąpiła w pokazie „My Phoenix Era”, a finał należał do Teatru Ognia Tesserakt i programu „Slava!”. Płonące rekwizyty rysowały w ciemności świetlne kręgi, iskry odbijały się w oknach kamienic, a widzowie tłumnie i szczelnie otoczyli plac.

Był to najmocniejszy wizualnie punkt całego dnia, ale nie jedyny, który zatrzymał publiczność. Siłą BBuskingu pozostaje różnorodność. W ciągu kilku godzin można było przejść od kameralnej gitary i teatru lalek do akrobatyki, szczudeł, highline i pokazów ognia.

Śmiech dzieci, oklaski, a czasem także datki wrzucane do kapelusza najlepiej świadczyły o tym, że ten rodzaj sztuki wciąż jest potrzebny. Uliczny występ potrafi zatrzymać przechodniów, wywołać emocje i na kilka godzin zmienić zwykłą przestrzeń miasta w miejsce prawdziwego spotkania z artystą.

Portal bielskirynek.pl objął wydarzenie patronatem medialnym.