Czy Janosik wciąż jest potrzebny współczesnemu widzowi? A jeśli tak – to w jakiej formie powinien powrócić? Na kilka dni przed premierą spektaklu „Janosik. Nowa historia” zespół Teatru Polskiego w Bielsku-Białej zaprosił dziennikarzy na konferencję prasową, podczas której twórcy uchylili rąbka tajemnicy. Jedno wybrzmiało szczególnie wyraźnie: to nie będzie opowieść, jaką znamy z kultowego serialu.

Premiera zaplanowana na 28 marca 2026 roku już teraz zapowiada się jako jedno z najważniejszych wydarzeń teatralnych kończącego się sezonu jubileuszowego. Twórcy nie tylko reinterpretują legendę o najsłynniejszym zbójniku Karpat, ale także stawiają pytania o jej aktualność w świecie współczesnym.

Premiera wpisana w rytm miasta

Czwartkowe spotkanie odbyło się na Dużej Scenie Teatru Polskiego, gdzie trwają ostatnie przygotowania do premiery. Dyrektor instytucji, Witold Mazurkiewicz, podkreślał szczególny kontekst wydarzenia.

Spektakl wpisuje się w obchody Polskiej Stolicy Kultury, co znacząco podnosi jego rangę. Dodatkowo produkcja bierze udział w 32. Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej – jednym z najważniejszych przeglądów promujących rodzimą dramaturgię.

To nie tylko kolejna premiera w repertuarze, ale projekt o ambicjach ogólnopolskich, który ma szansę wybrzmieć szerzej niż tylko lokalnie.

Janosik przeniesiony do współczesności

Reżyser Rafał Szumski jasno zaznaczył, że widzowie nie powinni oczekiwać klasycznej opowieści o zbójniku.

– Interesuje nas Janosik jako postać, która trafia do współczesnego świata i musi się w nim odnaleźć – mówił podczas konferencji.

To podejście wpisuje się w coraz silniejszy trend reinterpretowania znanych mitów i legend przez pryzmat współczesnych problemów. Szumski, debiutujący w Bielsku-Białej, znany jest z dynamicznych, przystępnych i widowiskowych realizacji – i właśnie taki ma być także „Janosik. Nowa historia”.

Autor scenariusza, Ziemowit Szczerek, podkreślał, że punktem wyjścia była chęć stworzenia historii komunikatywnej, ale niepozbawionej refleksji.

– To spektakl z humorem i energią, ale też komentarzem do rzeczywistości, w której żyjemy – zaznaczył. – Każda legenda musi zmierzyć się z czasami, w których się ją interpretuje.

Estetyka Krupówek i świadoma gra z tradycją

Twórcy nie ukrywają, że spektakl będzie operował językiem świadomie balansującym między tradycją a współczesnością. W przedstawieniu pojawią się elementy, które dla wielu widzów będą natychmiast rozpoznawalne. Motywy muzyczne przywołujące skojarzenia z filmową wersją Janosika, imiona bohaterów nawiązujące do kultowego serialu czy wizualne odniesienia do folkloru – to wszystko zostaje jednak przetworzone przez współczesną estetykę.

Kluczowym punktem odniesienia stają się tu Krupówki – symbol skomercjalizowanego folkloru, gdzie tradycja miesza się z popkulturą, a autentyczność z turystycznym spektaklem. To właśnie ta przestrzeń ma stanowić ważne tło interpretacyjne dla całej historii.

Widowisko na granicy musicalu i satyry

Forma spektaklu ma być równie istotna jak jego treść. Twórcy zapowiadają widowisko z rozmachem, które łączy różne konwencje sceniczne.

Za muzykę odpowiada Marcin Nagnajewicz, choreografię przygotowuje Aleksander Kopański, scenografię tworzy Marcin Chlanda, a kostiumy projektuje Adrian Lewandowski.

Całość ma balansować na styku musicalu i współczesnej satyry, tworząc dynamiczną, wielowarstwową opowieść. Jak podkreślano podczas konferencji, spektakl będzie korzystał z energii zbiorowej pracy zespołu i efektownych rozwiązań scenicznych.

Pełna mobilizacja zespołu aktorskiego

Na scenie zobaczymy niemal cały zespół Teatru Polskiego w Bielsku-Białej. W roli tytułowej wystąpi Mateusz Wojtasiński, a partnerować mu będzie Wiktoria Węgrzyn-Lichosyt jako Maryna.

W obsadzie znaleźli się również:

• Michał Czaderna (Kwizdra)
• Sławomir Miska (Picoł)
• Grzegorz Margas (Mati)
• Rafał Sawicki (Barry Gazda)
• Adam Myrczek (Taksa z Klimatycy)
• Tomasz Lorek (Komisarz Burgrabek)
• Barbara Guzińska (Burmistrzyni Hannica Bułcyn-Łokiennica)
• Karol Jasiński (Dżanosik)
• Piotr Gajos (Były Minister)
• Oriana Soika (Ezo Julka)
• Flaunnette Mafa (Kalina Malina)
• Grzegorz Sikora (Witkacy)
• Jagoda Krzywicka (Była Ministerka)
• Maria Suprun (Góralka)

Janosik jako pytanie, nie odpowiedź

Jednym z najważniejszych wątków poruszanych podczas konferencji była aktualność postaci Janosika. Twórcy unikają jednoznacznych deklaracji, zamiast tego proponując widzom przestrzeń do interpretacji.

Czy Janosik byłby dziś bohaterem, buntownikiem, celebrytą, a może outsiderem niepasującym do systemu? – Każdy widz znajdzie w tej postaci coś innego – podkreślali twórcy.

Między legendą a współczesnością

„Janosik. Nowa historia” zapowiada się jako przedstawienie, które nie tyle opowiada znaną historię, ile ją przepisuje. To próba zderzenia mitu z rzeczywistością, tradycji z popkulturą, a romantycznej wizji sprawiedliwości z dzisiejszym światem instytucji i systemów.

Premiera już 28 marca, a oczekiwania są wysokie – zarówno ze względu na kontekst jubileuszowy, jak i ambicje artystyczne twórców. Czy „Janosik. Nowa historia” okaże się jednym z najważniejszych spektakli sezonu? Odpowiedź poznamy wkrótce.