W teorii miała być to odpowiedź na współczesne wyzwania – przedmiot, który nauczy młodych ludzi, jak dbać o zdrowie psychiczne, jak rozumieć dojrzewanie, jak podejmować odpowiedzialne decyzje dotyczące relacji i rodziny. W praktyce – w Bielsku-Białej „edukacja zdrowotna” okazała się zajęciami, na które chodzi garstka uczniów.

Z danych Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej wynika, że w szkołach podstawowych z 6861 uczniów aż 4176 zrezygnowało z zajęć, a w szkołach ponadpodstawowych sytuacja jest jeszcze bardziej wymowna: ponad 93% młodzieży nie uczestniczy w przedmiocie. Z ponad sześciu tysięcy nastolatków tylko 437 osób zdecydowało się zostać na lekcji.

Dlaczego?

Powodów jest kilka. Oficjalnie – temat delikatny, rodzice ostrożni, program niedopasowany. Nauczyciele często nieprzygotowani do rozmowy o emocjach, zdrowiu psychicznym czy seksualności. Ale jest też prozaiczny, szkolny powód, o którym mówi się szeptem: lekcje edukacji zdrowotnej bardzo często wypadają jako pierwsze lub ostatnie w planie. A bądźmy szczerzy – kto zostaje w szkole dłużej, jeśli nie musi?

Przepis a rzeczywistość

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z 7 kwietnia 2025 r., w ramach edukacji zdrowotnej uczniowie mają poznawać m.in. zasady odpowiedzialnego rodzicielstwa, znaczenie rodziny, życie prenatalne i metody świadomej prokreacji. W zamyśle – brzmi to poważnie i potrzebnie. W praktyce – brzmi jak coś, co można spokojnie odpuścić, jeśli zajęcia zaczynają się o 7:10 rano albo kończą o 16:30.

Edukacja zdrowotna w Bielsku-Białej – liczby mówią same za siebie

Szkoły podstawowe

• łączna liczba uczniów objętych programem: 6861
• uczęszczający: 2685 (≈ 39%)
• rezygnacje: 4176 (≈ 61%)
• największa liczba uczniów uczestniczących: SP nr 37 – 193 osoby
• największa liczba rezygnacji: SP nr 36 – 377 osób

Szkoły ponadpodstawowe

• łączna liczba uczniów objętych programem: 6161
• uczęszczający: 437 (≈ 7%)
• rezygnacje: 5724 (≈ 93%)
• najwięcej uczniów uczestniczących: ZS Ekonomicznych – 206 osób
• najwyższy odsetek rezygnacji: ZS Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych – 619 osób

Razem (wszystkie szkoły)

• potencjalnie objętych: 13 022 uczniów
• faktycznie uczęszczających: 3122 (24%)
• zrezygnowało: 9900 (76%)
• średnio tylko co czwarty uczeń bierze udział w zajęciach edukacji zdrowotnej.

Od redakcji:

Zastanawia jednak, że w czasach, gdy młodzież coraz częściej zmaga się z lękiem, stresem i poczuciem samotności, przedmiot, który miał pomóc, świeci pustkami. Może więc nie chodzi o samą ideę, tylko o to, że system nie potrafi wpasować jej w realny rytm szkolnego dnia. Bo jeśli „edukacja zdrowotna” zostaje wepchnięta między wf a odjazd autobusu – to trudno oczekiwać, że ktokolwiek potraktuje ją poważnie.

„Kto siedzi w szkole, jak nie musi?” – to pytanie brzmi banalnie, ale kryje w sobie całą diagnozę. Nie chodzi o to, że młodzi nie chcą rozmawiać o zdrowiu. Chodzi o to, że szkoła wciąż nie potrafi stworzyć warunków, by te rozmowy miały sens i czas.