Od Dębowca po dach Sfery. Drugi dzień Wędrującego Festiwalu [RELACJA]

Muzyka nad stokiem Dębowca, taniec na najwyższym poziomie parkingu Galerii Sfera i blisko 40 muzyków we wspólnym wykonaniu „In C Podbeskidzie” – sobota podczas Wędrującego Festiwalu ponownie wyprowadziła sztukę poza tradycyjne sale koncertowe. Wydarzenia odbywały się od rana do późnej nocy w różnych częściach Bielska-Białej.

Jednym z pierwszych punktów sobotniego programu było „Panta rhei. Wszystko płynie” Rafała Ryterskiego, przygotowane wspólnie z Bielską Orkiestrą Dętą. Tym razem sceną stała się Kolei Linowa na Dębowcu.

Projekt inspirowany był powieścią „Bieguni” Olgi Tokarczuk oraz znaną od starożytności myślą Heraklita o nieustannej zmianie. Ważna była nie tylko sama muzyka, ale także ruch słuchaczy. Publiczność przemieszczała się nad stokiem Dębowca, a wraz ze zmianą miejsca zmieniała się perspektywa, z której docierały dźwięki orkiestry. Kompozycja Rafała Ryterskiego, laureata Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO, została w ten sposób wpisana w krajobraz Bielska-Białej.

W ciągu dnia działało także Centrum Festiwalowe w Nova Patrii. Odbyły się tam zajęcia taneczne prowadzone przez Pawła Sakowicza oraz spotkania poświęcone muzyce w przestrzeni miejskiej i związkom natury ze sztuką. W rozmowach uczestniczyli artyści zaangażowani w różne projekty Wędrującego Festiwalu.

„In C” na dwóch poziomach Sfery

Wieczorem uwaga publiczności przeniosła się do Galerii Sfera. Na najwyższym poziomie parkingu odbyło się „In C Taniec”, przygotowane na podstawie choreografii zespołu Sasha Waltz & Guests.

Punktem wyjścia dla projektu była słynna kompozycja Terry'ego Rileya „In C”, zbudowana z 53 krótkich fraz muzycznych. W wersji tanecznej odpowiadały im 53 frazy ruchowe. Nie tworzyły jednak zamkniętej choreografii wykonywanej za każdym razem w identyczny sposób. Tancerze podejmowali decyzje podczas występu, reagowali na siebie i wspólnie budowali kolejne części przedstawienia. Dzięki temu każde wykonanie mogło wyglądać inaczej.

W bielskiej odsłonie projektu wzięli udział lokalni tancerze i performerzy, którzy wcześniej przez kilkanaście dni przygotowywali się do występu pod okiem licencjonowanych tancerzy Sasha Waltz & Guests. Sam pokaz odbył się na dachu Sfery, z panoramą miasta i gór w tle.

Niedługo później, poziom niżej, rozpoczęło się „In C Podbeskidzie”. Tym razem kompozycja Terry'ego Rileya stała się punktem wyjścia do spotkania Bielskiej Orkiestry Kameralnej z muzykami jazzowymi i artystami związanymi z tradycyjną muzyką Podbeskidzia.

W projekcie wzięło udział około 40 wykonawców pod kierownictwem Mateusza Walacha. Do minimalistycznej kompozycji dołączyły brzmienia związane z regionem, a także dźwięki nawiązujące do przemysłowej historii Bielska-Białej, w tym odgłosy maszyn włókienniczych. Podobnie jak w tanecznej wersji „In C”, również tutaj ważna była swoboda wykonawców – 53 muzyczne frazy dawały przestrzeń do reagowania na pozostałych artystów i tworzenia utworu na żywo.

Dwa następujące po sobie wydarzenia pokazały więc ten sam utwór z dwóch zupełnie różnych stron. Najpierw językiem ruchu i tańca, a chwilę później poprzez spotkanie muzyki współczesnej z brzmieniem Podbeskidzia.

Klimczok jako przestrzeń sztuki

Jednym z najbardziej nietypowych miejsc sobotniego programu był również parking Domu Handlowego Klimczok. To właśnie tam odbył się performans „Tu byliśmy / Tu byłyśmy”, który połączył rzeźbę, taniec i muzykę wykonywaną na żywo.

Dobrze znany mieszkańcom parking zmienił się na kilka godzin w przestrzeń artystyczną. Widzowie przemieszczali się pomiędzy jego poziomami, a kolejne części wydarzenia rozgrywały się wśród betonu, stalowych konstrukcji, świateł i dymu. Nie było klasycznego podziału na scenę i widownię – publiczność znajdowała się blisko artystów i sama poruszała się po przestrzeni.

W projekcie wykorzystano rzeźby norweskiej artystki Siri Skjerve oraz choreografię Alicji Czyczel, Pawła Sakowicza i Wojciecha Grudzińskiego. Ważną częścią wydarzenia była również muzyka wykonywana na żywo przez artystów z Podbeskidzia pod kierunkiem Macieja Szymonowicza. Pojawiły się tradycyjne instrumenty, m.in. dudy, gajdy i trąbity, których brzmienie zderzyło się z surową przestrzenią wielopoziomowego parkingu.

„Tu byliśmy / Tu byłyśmy” wykorzystało także historię samego Klimczoka – budynku, który przez lata był jednym z symboli nowoczesnego Bielska-Białej, a dziś dla wielu mieszkańców jest przede wszystkim częścią codziennego krajobrazu miasta. Festiwal pozwolił spojrzeć na to dobrze znane miejsce z zupełnie innej perspektywy. Późnym wieczorem w Pasmanteria.hub odbyła się jeszcze projekcja filmu „Árru”.

Projekt Polskie Stolice Kultury 2026-2028 jest finansowany przez Islandię, Liechtenstein i Norwegią w ramach funduszy EOG oraz ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Organizatorzy: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowe Centrum Kultury Partner: Bielskie Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej