Prace konserwatorskie w kościele św. Barbary zakończone

Bielsko-Biała, 3 października 2025 r. – Zakończył się szeroki program prac w drewnianym kościele św. Barbary w Mikuszowicach. Uczytelniono i miejscowo zrekonstruowano barokową polichromię z 1723 r. autorstwa bielskiego malarza Jana Mentila, odnowiono krucyfiks w łuku tęczowym oraz zabezpieczono gontowy dach i więźbę. „Świątynia została zabezpieczona na kolejne dziesięciolecia” – podkreśla ks. dr Szymon Tracz, konserwator zabytków diecezji bielsko-żywieckiej. 

Największym osiągnięciem jest przeprowadzona konserwacja wspaniałej polichromii, która znów przemawia swoim pięknem i treścią. To dzieło unikatowe, opowiadające historię św. Barbary oraz ukazujące Trójcę Świętą, Chrystusa, Matkę Bożą i Apostołów. Teraz wierni i turyści mogą podziwiać to malarstwo w całym bogactwie barw i detali” – mówi ks. Tracz. W trakcie prac uzupełniono ubytki i oczyszczono warstwę malarską, a wybrane fragmenty zrekonstruowano. 

Program renowacyjny nie ograniczył się do dekoracji malarskiej. Konserwatorzy przywrócili dawną świetność barokowemu krucyfiksowi w łuku tęczowym. Równolegle zabezpieczono i zaimpregnowano gontowe poszycie dachu oraz elementy więźby – zabiegi kluczowe dla ochrony drewnianej architektury sakralnej.

Podczas prac trafiono na ciekawostkę z historii świątyni: na strychu odkryto fragment oryginalnego poszycia gontowego z połowy XIX wieku, ukryty pod późniejszą konstrukcją dachu zakrystii. Jak podkreśla ks. Tracz, to cenny materiał poznawczy – rzadki przykład zachowanego, pierwotnego gontu i stosowanej niegdyś techniki krycia. 

Przedsięwzięcie sfinansowano z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków „Polski Ład”, przy wsparciu Prezydenta i Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej, a także dzięki zaangażowaniu proboszcza parafii św. Barbary, ks. dr. Grzegorza Klai. To przykład udanej współpracy instytucjonalnej, bez której kompleksowa ochrona zabytku tej klasy byłaby trudna do przeprowadzenia. 

Świątynia w Mikuszowicach ma udokumentowaną historię od końca XVI wieku. Pierwszy kościół we wsi Mikuszowice Krakowskie (dziś dzielnica Bielska-Białej) istniał już w 1581 r., lecz spłonął w 1687 r. Obecny, drewniany kościół wzniesiono w 1690 r. z modrzewiowego drewna ofiarowanego przez sołtysa Wojciecha Kubicę i jego żonę Zofię; dwie dekady później Szymon Kubica dofinansował wyposażenie wnętrza. W XIX w. dobudowano od zachodu wieżę (1851, cieśla Walenty Fijak) i oszalowano soboty (1885). Architektonicznie to obiekt jednonawowy, orientowany, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i zakrystią od północy. 

„Dzięki zakończonym pracom kościół św. Barbary – jeden z najcenniejszych drewnianych zabytków regionu – odzyskał blask i został zabezpieczony na kolejne dziesięciolecia. To miejsce modlitwy i ważny świadek historii” – podsumowuje ks. dr Szymon Tracz.

Wkrótce przewidziano spotkanie podsumowujące z udziałem specjalistów; według kalendarium diecezji, 25 października o 11:00 zaplanowano wydarzenie poświęcone konserwacji dekoracji malarskiej wnętrza kościoła św. Barbary.

Źródło i fotografie: Diecezja Bielsko-Żywiecka / ks. Szymon Tracz (publikacja z 3.10.2025).