Pralnia Kreatywności na 11 Listopada. Ambitne plany miasta

Miasto Bielsko-Biała ogłosiło plany kompleksowej rewitalizacji zabytkowego zespołu budynków dawnej pralni Pedanteria przy ul. 11 Listopada 63. W odnowionym obiekcie powstanie nowoczesna przestrzeń edukacyjna, wystawiennicza i społeczna, zachowująca pamięć o jego wielowymiarowej, często tragicznej historii.

Kompleks Pedanteria, działający od 1909 roku jako zakład pralniczo-farbiarski, odegrał istotną rolę w historii lokalnej społeczności żydowskiej i w czasie II wojny światowej został przejęty przez okupanta niemieckiego, pełniąc funkcję pralni dla obozu Auschwitz-Birkenau. Po wojnie w obiektach mieściła się spółdzielnia Unipral. Obecnie wszystkie budynki znajdują się w zasobie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej.

W ramach planowanej adaptacji w dawnych zabudowaniach powstanie m.in. stała ekspozycja dotycząca historii zakładu, roli Bielska-Białej w produkcji Fiata 126p oraz przestrzeń edukacyjna poświęcona walce z dezinformacją, rozwojowi krytycznego myślenia i edukacji medialnej. Przewidziano także funkcje społeczne – warsztaty arteterapeutyczne, sale muzyczne, przestrzenie konferencyjne i gastronomiczne.

Miasto przeznaczyło na opracowanie Programu Funkcjonalno‑Użytkowego (PFU) kwotę 233 000 zł. W zakończonym przetargu wpłynęło kilka ofert, z których najniższa opiewa na 52 000 zł.

Zgodnie z założeniami projektowymi, kompleks zostanie podzielony na funkcjonalne części. W budynkach przy ul. 11 Listopada 63, 63a, 63b i 63c znajdą się m.in. laboratoria, przestrzenie warsztatowe, sale prób, wystawy, biura i serwerownia. Zachowana zostanie zabytkowa struktura przestrzenna, z uwzględnieniem nowoczesnych udogodnień, takich jak windy i dostępność dla osób z niepełnosprawnościami.

Szczególne miejsce w nowej Pedanterii zajmie edukacja historyczna. W budynku 63b powstanie ekspozycja poświęcona historii Żydów w Bielsku-Białej oraz działalności zakładu podczas okupacji. Przewidziano również przestrzeń do organizacji warsztatów kreatywnych i wydarzeń kulturalnych, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.

Ostateczny kształt projektu może ulec zmianie, jednak priorytetem pozostaje zachowanie integralności historycznej miejsca oraz zapewnienie mu nowej, trwałej funkcji publicznej.