Od 6 grudnia 2025 roku do 4 stycznia 2026 roku w Muzeum Historycznym w Bielsku-Białej prezentowana będzie wystawa czasowa „Szopki – tradycja w miniaturze”. Ekspozycja w Atrium Zamku Sułkowskich ukazuje ponad 20 szopek bożonarodzeniowych z kolekcji etnograficznej muzeum, wykonanych przez twórców z Bielska-Białej i Żywiecczyzny.

Wystawa prezentuje różnorodne formy szopek – od mobilnych, kolędniczych i kukiełkowych, po statyczne, przeznaczone do dekoracji wnętrz. Najstarsze eksponaty pochodzą z przełomu XIX i XX wieku, najmłodsze – z końca XX wieku. Wśród autorów znajdują się m.in. Ryszard Biel, Jan Cembala, Bolesław Dobija, Anna Ficoń, Józef Kozłowski, Antoni Rus i Janusz Frączek.

Szczególną uwagę zwracają dwie szopki Janusza Frączka, wykonane w stylu krakowskim, lecz z wyraźnymi odniesieniami do lokalnej architektury. W ich strukturze odnaleźć można elementy bielskiego zamku, ratusza w Białej, katedry św. Mikołaja oraz willi Sixta

– podkreśla Sylwia Grudzień, kurator wystawy z Działu Etnografii Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej.

Szopka bożonarodzeniowa, jako forma przedstawienia Narodzenia Pańskiego, wywodzi się z XIII wieku i działalności św. Franciszka z Asyżu. Na przestrzeni wieków ewoluowała od form sakralnych po widowiska uliczne i ludowe. Szczególnie rozwijała się w XIX wieku, zwłaszcza w Krakowie, gdzie powstała unikalna tradycja szopki krakowskiej, łączącej wątki religijne z elementami lokalnej architektury i humoru.

W ramach wydarzenia „Święta na Zamku”, w weekend 13–14 grudnia muzeum zaprasza na bezpłatny program towarzyszący. W sobotę o godz. 17:00 odbędzie się koncert chóru VERA VOCE pod dyrekcją Macieja Leśniaka, a w niedzielę w godzinach 16:00–19:00 zaplanowano warsztaty edukacyjne „Rok obrzędowy w tradycji polskiej. Ludowy łańcuch choinkowy ze słomy”. W oba dni, w godzinach 16:00–20:00, zwiedzający będą mogli zobaczyć wyjątkową szopkę książęcej rodziny Sułkowskich, udostępnianą publicznie jedynie okazjonalnie.

Wystawa „Szopki – tradycja w miniaturze” to okazja do spotkania z dziedzictwem kulturowym regionu, rękodziełem i lokalną tożsamością. Ekspozycja czynna będzie codziennie w godzinach pracy muzeum, z wyjątkiem weekendu 13–14 grudnia, kiedy wstęp będzie wolny.