W Galerii Bielskiej BWA ruszyła Akademia Street Artu – projekt, który ma wyprowadzić sztukę i rozmowę o niej poza mury instytucji, prosto w przestrzeń Bielska-Białej. Oficjalna inauguracja odbyła się we wtorek, 21 kwietnia 2026 roku w Willi Sixta, przy okazji spotkania promującego nową edycję Przewodnika po muralach.

Akademia: galeria w roli przewodnika po mieście

Akademia Street Artu to artystyczno-edukacyjny program Galerii Bielskiej BWA realizowany w ramach Polskiej Stolicy Kultury 2026. Pomysł jest prosty: nie zatrzymywać sztuki na progu galerii, tylko pozwolić jej działać w miejskiej tkance – tam, gdzie street art od lat ma swoje naturalne środowisko. Projekt łączy realizacje w przestrzeni publicznej z działaniami edukacyjnymi i spotkaniami, a program zaplanowano od wiosny do jesieni. Od punktowych realizacji po szlak murali rozwijany od 2014 roku Bielsko-Biała już wcześniej zaczęło układać street art w spójną opowieść – Akademia ma dopisać do niej kolejne rozdziały.

Inauguracja w Willi Sixta i „Przewodnik po muralach”

Oficjalny start Akademii odbył się 21 kwietnia w Willi Sixta. Osią spotkania była promocja nowej edycji Przewodnika po muralach w Bielsku-Białej – narzędzia, które pozwala patrzeć na murale nie jak na „tło do zdjęć”, lecz jak na miejską narrację rozpisaną na ścianach, fasadach i podwórkach.

To naturalne domknięcie tego, co już działa w praktyce: bielska „muralowa mapa” od dawna żyje w obiektywach mieszkańców i turystów, a przewodnik porządkuje ten obraz i zachęca, by oglądać miasto uważniej – krok po kroku, nie tylko przelotem.

Przewodnik będzie dostępny za symboliczną kwotę w Miejskim Centrum Informacji Turystycznej oraz w Galerii BWA. Kieszonkowa forma ma sprzyjać temu, by zabrać go na spacer, a polsko-angielska wersja – także gościom spoza miasta. Publikacja zawiera mapę z lokalizacją 38 obiektów.

Autorzy bielskich murali w Willi Sixta

Na wtorkową inaugurację Akademii Street Artu zaproszono kilku twórców prac obecnych w przestrzeni Bielska-Białej – na murach, fasadach kamienic i ścianach bloków. Wśród gości znaleźli się: Piotr Graff (mural „Wielka Gra”), Alicja Jakimów („Miasto natura” przy ul. Wzgórze 18 oraz „Miejsce empatii” przy ul. Sienkiewicza), Artur Bosowski „Turbos” (m.in. „Sowa”, „TUI”, „Bukostrada”), Ilona Krieser (Kozica na osiedlu Karpackim), Izabela Ołdak („Sztuka dla lepszego życia”) oraz Malik – Marcin Malicki („Borowy”).

Warto odnotować, że Malik i Turbos, a także nieobecny na spotkaniu Kamer (Maciej Szymonowicz) oraz trzydziestu pozostałych uczestników ubiegłorocznego wydarzenia BB Graffiti Jam są autorami pierwszego w Bielsku-Białej Hall of Fame przy ul. Grażyńskiego.

Spotkanie miało formę rozmowy o początkach, inspiracjach i doświadczeniach związanych z pracą w przestrzeni publicznej. Artyści opowiadali o tym, co w tej dziedzinie najważniejsze: od etapu koncepcji po fizyczną realizację, a potem moment, gdy praca zaczyna „żyć” w mieście – oglądana, komentowana, czasem kwestionowana, ale obecna i zauważalna. To właśnie ta obecność, jak wybrzmiało w rozmowie, bywa źródłem satysfakcji i poczucia domknięcia procesu.

Bielskie murale w aplikacji 

Kuratorka projektu zdradziła również, że część bielskich murali została – na razie w ograniczonym zakresie – dodana do globalnej mapy street artu dostępnej w formie aplikacji. To ciekawy sygnał: lokalne prace zaczynają funkcjonować nie tylko w miejskim obiegu, ale i w szerszym, międzynarodowym katalogu miejsc „do zobaczenia”.

Off-Road: rezydencje, które mają zostawić ślad

Najbardziej wyczekiwanym elementem programu mają być dwutygodniowe międzynarodowe rezydencje artystyczne „Off-Road”. Do Bielska-Białej przyjadą: Gleo z Kolumbii, Ememem z Francji, OLEK (łączący Polskę i USA) oraz Julien de Casabianca z Francji. Założenie jest klarowne: artyści mają spotykać się z bielszczanami, poznawać historię miasta i dopiero na tej kanwie tworzyć prace w przestrzeni publicznej.

Program towarzyszący ma zachęcać do kontaktu z artystami bez bariery instytucji: w planach są nieformalne śniadania, seanse kina plenerowego na miejskich dziedzińcach oraz tematyczne spacery kuratorskie. Do tego dojdą wykłady, warsztaty technik streetartowych i zajęcia masterclass. Całość kuratorsko prowadzi Justyna Weronika Łabądź.

Pierwszy wykład: alfabet graffiti i miasto jako tekst

Pierwszym z ośmiu wykładów dr Justyny Weroniki Łabądź będzie spotkanie pt. „Dekodowanie miasta: Alfabet graffiti i ewolucja litery”. Odbędzie się we wtorek, 28 kwietnia 2026 roku o godz. 17.00 w Willi Sixta (wstęp wolny).

Prelekcja ma przybliżyć ideę tagowania jako zaznaczania obecności w przestrzeni publicznej oraz zjawisko bombingu – masowego, szybkiego pokrywania miejskich powierzchni. W tle pojawi się historia graffiti związana z hip-hopem: od nowojorskiego metra lat 70. XX wieku, przez rozwój estetyki „wildstyle”, po specyfikę polskiej sceny lat 90. Ważnym wątkiem ma być też to, dlaczego dla wielu twórców kluczowa pozostaje litera – nie obraz – jako podstawowy nośnik przekazu.