Plac Fabryczny zamieni się w kompleks uniwersytecki za 5 lat

Historyczny teren dawnego kompleksu tekstylnego przy Placu Fabrycznym w Bielsku-Białej zostanie zrewitalizowany i przekształcony w kampus filii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach (ŚUM). 12 marca 2024 r. uczelnia przejęła od miasta – w formie darowizny – obszar ok. 10,5 ha (15 działek) położony w ścisłym centrum, co otwiera drogę do realizacji inwestycji o szacunkowej wartości ponad 300 mln zł zaplanowanej na ok. 60 miesięcy. 

Projekt zakłada kompleksową rewitalizację obszaru z poszanowaniem zabytkowego układu urbanistycznego. Cenne historycznie obiekty – w tym dawne hale i zabudowania willowe – zostaną poddane pracom konserwatorskim i zaadaptowane do nowych funkcji, a zdegradowane oficyny i magazyny o niskiej wartości architektonicznej zostaną usunięte. Między budynkami powstanie ogólnodostępny pasaż pieszy łączący ul. Bohaterów Warszawy z ul. Wzgórze, z dużą ilością zieleni i miejscami wypoczynku. 

Docelowo na Placu Fabrycznym funkcjonować będą kluczowe obiekty dydaktyczne i administracyjne filii z biblioteką oraz Centrum Symulacji Medycznej. Inwestycja będzie prowadzona pod nadzorem konserwatora zabytków ze względu na ochronny charakter terenu. 

Proces tworzenia kampusu został poprzedzony szeregiem decyzji organizacyjnych i prawnych. 20 stycznia 2023 r. podpisano list intencyjny ws. utworzenia filii, a 20 czerwca 2023 r. Rada Miejska jednogłośnie wyraziła zgodę na nieodpłatne przekazanie uczelni nieruchomości o wartości ok. 19 mln zł. Następnie – 12 marca 2024 r. – w bielskim Ratuszu zawarto akt notarialny darowizny. 

Kształcenie w Bielsku-Białej rozpoczęto w roku akademickim 2023/2024, a baza kliniczna obejmuje m.in. Szpital Wojewódzki, Szpital Pediatryczny i Beskidzkie Centrum Onkologii. W sierpniu 2025 r. filia uzyskała akredytację programową na pełne 6 lat, co potwierdza standard kształcenia i stabilność rozwoju ośrodka.

Obecnie ŚUM finalizuje dokumentację związaną z przygotowaniem prac rozbiórkowych. Po jej ukończeniu uczelnia będzie mogła ogłosić przetarg na roboty, co pozwoli na oczyszczenie terenu i dalsze prowadzenie prac zgodnie z założeniami koncepcji. 

Transformacja „placu Karola” – historycznego centrum dawnej fabryki Jankowskich – w nowy kampus ma wzmocnić akademicki charakter Bielska-Białej oraz uporządkować ważny fragment śródmieścia, tworząc spójną i przyjazną przestrzeń publiczną.