Nie każda sztuka potrzebuje manifestu. Czasem wystarczy farba, cisza i odrobina odwagi, żeby powiedzieć coś ważnego. 27 marca, w Domu Kultury Włókniarzy w Bielsku-Białej, odbył się wernisaż wystawy pokonkursowej XXXI edycji Konkursu Malarstwa Nieprofesjonalnego im. Ignacego Bieńka. Wydarzenie skromne w formie, lecz znaczące w treści – szczególnie dziś, gdy kultura często szuka widza szybciej, niż zdąży coś powiedzieć.

Na sali – komplet. Wśród gości m.in. radna Urszula Szabla, Barbara Śliwińska-Jacyków, Iwona Pyrzycka, Małgorzata Motyka-Madej i Andrzej Lichosyt. Gościem specjalnym był prof. Michał Kliś, bielski grafik i przyjaciel patrona konkursu. Rolę gospodarza pełnił kierownik DK Włókniarzy, Michał Czulak. Zgodnie z zapowiedzią – najpierw rozmowa z gościem, a zaraz po niej najbardziej wyczekiwany moment wieczoru: ogłoszenie wyników i wręczenie nagród.

Konkurs z tradycją, ale bez rutyny

Na tegoroczną edycję zgłoszono 444 prace od 190 autorów. Jury – w składzie: prof. Ernest Zawada (przewodniczący), dr hab. Krzysztof Dadak, dr Karina Czernek i dr Grzegorz Madej – stanęło przed trudnym zadaniem. Wybrane 134 prace można oglądać do 30 kwietnia w sali wystawowej Domu Kultury. Są tam pejzaże, portrety, odrobina abstrakcji, trochę wspomnień z wakacji i kilka prób filozoficznego rozrachunku z rzeczywistością. Słowem – przekrój przez ludzką wrażliwość i paletę temperamentu.

Jak zauważył przewodniczący jury, zmienia się nie tylko liczba zgłoszeń, ale i jakość twórczości: – Coraz mniej wśród uczestników twórców związanych z tzw. sztuką naiwną. Dlatego tegoroczne oceny w dużej mierze opierały się na profesjonalizmie wykonania – przyznał Zawada.

To stwierdzenie, choć z pozoru paradoksalne, oddaje naturę zjawiska – „nieprofesjonalni” malarze coraz częściej myślą i pracują jak profesjonaliści. Bez etatów, ale z ambicją.

Bieniek – człowiek, który został

Rok 2025 to setna rocznica urodzin Ignacego Bieńka, patrona konkursu. Z tej okazji głos zabrał profesor Michał Kliś, dzieląc się wspomnieniami o artyście, którego dobrze znał. Nie była to laurka, raczej krótki szkic postaci – człowieka, który potrafił patrzeć uważnie i malować tak, jak żył: bez fajerwerków, ale z treścią.

Na zakończenie profesor zapytany jakie przesłanie Bieniek zostawiłby dzisiejszym uczestnikom konkursu, odpowiedział bez wahania: "Bądź sobą". Warto dodać, że to właśnie Bieniek był jednym z tych, którzy uczyli, że malarstwo nie musi być ani wielkie, ani głośne, żeby działało.

Bez werbla, ale z uznaniem

Po refleksjach przyszła pora na konkrety. Wręczenie nagród przebiegło sprawnie, choć – jak zawsze w takich przypadkach – komuś było za mało, komuś za dużo. Ale nikt nie wychodził rozczarowany. Bo tu nie chodziło o medale, tylko o to, że ktoś zauważył, docenił, powiedział: „dobrze robisz, maluj dalej”.

Po części oficjalnej – wystawa. A przy niej rozmowy, komentarze, ukradkowe selfie. Był także drobny poczęstunek – czyli obowiązkowy punkt programu każdego szanującego się wydarzenia kulturalnego w tym kraju.

Poniżej – pełna lista laureatów i wyróżnionych prac:

Nagrody:

• I NAGRODA - Zbigniew Krasoń z Będzina, „W magicznym ogrodzie”
• II NAGRODA - Grażyna Jończy z Rzyk, „Wstaje dzień – ciepły powiew”
• III NAGRODA - Anna Wróbel z Bielska-Białej, „Senne czasoprzestrzenie”
• IV NAGRODA - Janusz Maciążek z Jaworzna, „Zamarznięty staw”
• V NAGRODA - Alicja Smoczyńska z Bielska-Białej, „Przy Wokulskim”

Wyróżnienia:

• Monika Balcar-Konieczny z Pszczyny, „Droga przez las”
• Bogusława Dziuban z Olsztyna, „Pod pełnymi żaglami”
• Barbara Jarnot z Jawiszowic, „Bociany i orliki”
• Dagmara Tupiec z Bielska-Białej, „Terra”
• Anna Okoń z Krakowa, „Autostrada 15:50”
• Halina Worecka z Węgierskiej Górki, „Koloryt Burano”
• Agata Nowakowska z Mikołowa, „Moja mamusia”

Wyróżnienia honorowe:

• Michał Benecki z Bielska-Białej, „Przemijanie”
• Danuta Michalik z Bielska-Białej, „Urok poranka”
• Krystyna Nowak z Łazisk Górnych, „Rybacy”
• Helena Parczewska-Korus z Mesznej, „Spacer z psem”