Zamknij
REKLAMA

Trudne początki Studia Filmów Rysunkowych

10:00, 18.07.2022 | autor: Marek Kamiński
REKLAMA

W latach 40., po wojennej zawierusze polscy filmowcy próbują w nowej rzeczywistości tworzyć filmy. W 1947 roku Leonard Buczkowski kręci w zrujnowanej Warszawie pierwszy polski film powojenny – Zakazane piosenki. W tym samym czasie grupa artystów zakłada w Katowicach Eksperymentalne Studio Filmów Rysunkowych. Współzałożycielami Studia są: Władysław Nehrebecki, Maciej Lachur, Leszek Lorek, Alfred Ledwig, Mieczysław Poznański, Aleksander Rohoziński, Wiktor Sakowicz, Rufin Struzik i Wacław Wajser. Wkrótce przeniosą się do Bielska.

W pierwszych miesiącach tułają się między pokojem w redakcji Trybuny Robotniczej a Łodzią (tutaj można się starać o protekcję lub dofinansowanie). Za pieniądze z dotacji od Aleksandra Forda (tego od Krzyżaków), w 1948 roku wynajmują w Wiśle willę Boda. Tutaj powstaje pierwszy film Studia – Czy to był sen? Film widmo – nie trafił do kin, nie zachował się do dzisiaj. Wiadomo, że był to obraz antywojenny.

Wisła - willa Boda -  pierwsza siedziba Studia Filmów Rysunkowych

W Wiśle razem mieszkają, gotują, rysują i grają w piłkę

Żyją jak rodzina, tworzą nowe produkcje, ale wciąż brakuje pieniędzy. Animatorzy zamieniają się w administratorów i wyruszają na poszukiwanie nowej siedziby. Kuszącym celem jest Wrocław. Przypadek sprawia jednak, że mają przesiadkę w Bielsku. Spotykają kolegę z Filmu Polskiego. Zdzisław Kowalik zaprasza ich do baru i przekonuje, że mogą znaleźć bazę w Bielsku.

Wkrótce siedzibą studia zostaje zabytkowa Willa Schneidera przy ulicy Mickiewicza. Kolejnym tymczasowym miejscem jest willa przy Zdrojowej. Stała siedziba studia, to dopiero willa Rotha przy ulicy Cieszyńskiej. Pod tym adresem będą tworzyć historię polskiej animacji przez następne kilkadziesiąt lat. To właśnie tutaj, w miejscu zburzonego niedawno kina Studio i innych budynków należących do SFR współcześnie powstaje Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO.

Willa Rotha - obecna siedziba SFR - widok przed remontem

W roku 1949 słynny zjazd w Wiśle wprowadza w polskim kinie nową zasadę – socrealizm

W tym czasie twórcy filmów animowanych chcą zachować swoją niezależność artystyczną. Muszą lawirować między swoimi wizjami artystycznymi, a obowiązującym stylem. W nagrodzonym w Moskwie filmie O nowe jutro radziecki żołnierz schodzi z plakatu i pomaga dzieciom krzywdzonym przez chuliganów i podżegaczy wojennych. To nie chroni Leszka Lorka, reżysera tego filmu, od zwolnienia ze Studia jako „elementu niepewnego”, a nawet pobytu w więzieniu.

Już we wczesnych latach 50. Studio produkowało filmy dla dzieci. W roku 1953 filmem Koziołeczek debiutuje Lechosław Marszałek. Film zdobywa I miejsce na festiwalu w Karlovych Warach i wyróżnienie w Wenecji. Obraz otwiera bielskim produkcjom drogę na zagraniczne rynki.

Wytyczne władz zmieniają się po 1956 roku

Mniej propagandy, więcej bajek dla dzieci. 1 stycznia 1956 roku Studio staje się pełnoprawnym przedsiębiorstwem państwowym i przyjmuje nazwę Studio Filmów Rysunkowych. Jednocześnie bielski „desant” instaluje się w Warszawie, tworząc filię SFR, która z czasem przekształca się w Studio Miniatur Filmowych.

W tym czasie bielskie studio współpracuje z bardzo znanymi postaciami, takimi jak Jan Marcin Szancer (najbardziej znany polski ilustrator książek dla dzieci), Eryk Lipiński (satyryk, założyciel pisma Szpilki), Jan Brzechwa (autor wierszy i książek dla dzieci, a w bielskim Studiu scenarzysta). SFR współpracuje także z młodziutkim, rozpoczynającym swoją wielką karierę kompozytorem Krzysztofem Pendereckim.

archiwum SFR

W roku 1963 pojawia się Kusza – pierwszy film z Bolkiem i Lolkiem. Historia powstania postaci i początków serii to zbiór opowieści i legend. Wśród nich najczęściej przewija się historia o tym, że dwaj synowie Władysława Nehrebeckiego – Romek i Jan bawią się kuszą, zainspirowani historią Wilhelma Tella. To dwójka braci miała stać się protoplastami serii, którą, jak się szacuje, obejrzało ponad miliard ludzi na całym świecie.

- „Bolek rozrabia, czyni zło. Lolek w miarę swoich możliwości naprawia niektóre krzywdy, podejmuje …walkę ze złem” – charakteryzuje chłopców w wywiadzie Władysław Nehrebecki.

Więcej na temat historii Studia Filmów Rysunkowych w kolejnej części – za miesiąc.

[tekst ukazał się w lipcowym wydaniu gazety Senior BB]

(autor: Marek Kamiński)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze
REKLAMA

komentarz (3)

m_nehrebeckam_nehrebecka

1 0

Trochę nie tego ten artykuł... :). Warto nad tym jeszcze popracować i nie mylić np. Instytucji filmowych . Dobrze było by doczytać co nieco na temat Instytutu Filmowego bo to właśnie Instytut Filmowy a nie Film Polski. był zleceniodawca filmów realizowanych w wytworniach w Katowicach , Gliwicach , Łodzi. I to jego domeną były filmy eksperymentalne i trickowe. Filmowcy w Katowicach przy Ul. Mickiewicza mieli pokoje 2 a nie 1 i nie stali wtedy w rozkroku między Łodzią a Katowicami - realizowali filmy w Katowicach. Łódź wówczas była miastem zamkniętym, nie można było się meldować i nie było lokali do zamieszkania. A Z łódzkim okresem mamy do czynienie póżniej w 1950 roku kiedy to Studio zostaje przejęte przez WFF. Wtedy to Władysław Nehrebecki wyjeżdża tam organizować odział filmów rysunkowych, ale nawet on nie jest w stanie zameldować się w Łodzi i codziennie do pracy dojeżdża z Koluszek.

Natomiast pierwszą ekipę Studia Filmów Rysunkowych tworzyli Zdzisław Lachur, Leszek Lorek, Alfred Ledwig, Władysław Nehrebecki, Rufin Struzik , Wacław Wajser i Aleksander Rohozinski. Potem dołączył do nich Mieczysław Poznański" - operator i Wiktor Sakowicz kierownik administracyjny i kierownik produkcji w jednym. Kolejno dochodzą Leszek Kałuża i Wacław Wyszyniacki i Maciej Lachur. Czy to był sen" nie był pierwszym filmem studia, pierwszy ( tytuł nieznany ) miał być krótką satyrą na temat szabrownictwa, Film powstawał intuicyjnie, autorem pomysłu plastycznego i literackiego był Zdzislaw Lachur. Za to " Czy to był sen" - na początku nie powstawał w Wiśle, ale w Katowicach, tuż po założeniu studia. , które powstało dokładnie 1 września 1947 roku. Pierwszą wersje filmu nakręcono na czarno -białej taśmie 16 mm, był to obraz oparty na motywie "Sierotki Marysi" która śniła o krainie baśni zaatakowanej przez olbrzymiego pająka. Scenariusz napisali Zdzisław Lachur i Wiktor Sakowicz. Praca nad pierwszą wersją filmu trwała do końca 1947 roku. Film ten zostaje potem zaprezentowany dyrekcji Filmu Polskiego, która nakazała dokonanie zmian scenariuszowych i przeróbek. Prace trwały do kwietnia 1948, wtedy to została podpisana pierwsza umowa na realizacje filmu, który faktycznie został już ukończony w Wiśle i tam też rozpoczęła się realizacja drugiego filmu studia "Ich ścieżka" opowiadająca o powstawaniu domów towarowych. To jest też moment kiedy studio przeistoczyło się w Zespół Filmowy "Śląsk" W skład zarządu weszli wówczas Zdzisław Lachur, Władysław Nehrebecki, Wacław Wajser i Wiktor Sakowicz.
Tu nadmienię iż Nehrebecki nigdy w żadnym scenariuszu, komiksie, książce nie nazywał Bolka i Lolka braćmi ale kolegami lub przyjaciółmi. Wato uszanować wolę autora dotyczącą relacji pomiędzy wykreowanymi przez niego postaciami. 14:41, 18.07.2022

Odpowiedzi:1
Odpowiedz

BRBR

0 0

Dziękujemy za cenne uwagi. 16:57, 18.07.2022


m_nehrebeckam_nehrebecka

1 0

Acha - zdjęcie przed Willą Boda jest autorstwa Mieczysława Poznańskiego , Wypadałoby podpisać autora.
14:52, 18.07.2022

Odpowiedzi:0
Odpowiedz

0%