Karty podarunkowe pozostają popularną formą prezentu, jednak kwestie związane z ich terminem ważności budzą wątpliwości konsumentów. Ariadna Wałęga, Powiatowy Rzecznik Konsumentów w Bielsku-Białej zwraca uwagę, że środki zgromadzone na takich kartach nie powinny przepadać wyłącznie z powodu upływu terminu. Wskazuje również, jakie obowiązki informacyjne spoczywają na sprzedawcach oraz jakie działania mogą podjąć klienci.

Charakter karty podarunkowej i zasady jej działania

Karta podarunkowa stanowi odpowiednik bonu towarowego i umożliwia dokonanie zakupów do wysokości przypisanej do niej kwoty. Może być wykorzystana w określonych punktach sprzedaży – zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i internetowych, w zależności od warunków określonych przez sprzedawcę.

Istotną cechą kart podarunkowych jest ich anonimowy charakter. Oznacza to, że działają na okaziciela i nie są przypisane do konkretnej osoby. W praktyce skutkuje to tym, że w przypadku zgubienia karty środki na niej zapisane nie podlegają odzyskaniu.

Obowiązki informacyjne sprzedawcy

Każdy sprzedawca oferujący karty podarunkowe powinien w regulaminie jasno określić podstawowe zasady ich użytkowania. Do kluczowych informacji należą:

• termin ważności karty,
• możliwość wielokrotnego lub jednorazowego wykorzystania,
• zakres zastosowania (zakupy stacjonarne lub online),
• procedury związane z wygaśnięciem ważności.

Informacje te powinny być przedstawione w sposób przejrzysty i zrozumiały dla konsumenta jeszcze przed dokonaniem zakupu.

Co po upływie terminu ważności?

Jednym z najczęstszych problemów zgłaszanych przez konsumentów jest sytuacja, w której nie udało się wykorzystać pełnej kwoty przed upływem ważności karty.

Zgodnie z aktualną praktyką i stanowiskiem rzecznika, sprzedawca powinien przewidzieć możliwość dalszego korzystania z niewykorzystanych środków. Może to obejmować:

• przedłużenie ważności karty,
• jej ponowną aktywację,
• ewentualne doładowanie lub inne formy odzyskania środków.

– W sytuacji upływu terminu ważności takiego bonu upominkowego sprzedawca powinien określić możliwość jego przedłużenia czy ponownego aktywowania. Takie informacje powinniśmy znaleźć w regulaminie sprzedawcy – wskazuje Ariadna Wałęga.

Orzecznictwo sądowe a prawa konsumentów

Choć polskie przepisy nie regulują bezpośrednio zasad funkcjonowania kart podarunkowych, istotne znaczenie ma orzecznictwo sądowe. W 2020 roku, w sprawie rozpatrywanej przez Sąd Rejonowy w Słupsku, wskazano, że brak postanowień dotyczących dalszego losu środków po upływie ważności karty może prowadzić do naruszenia równowagi stron umowy.

Sąd uznał, że takie praktyki mogą stanowić naruszenie art. 385¹ Kodeksu cywilnego, który odnosi się do niedozwolonych postanowień umownych. W szczególności podkreślono konieczność zapewnienia klientowi możliwości skorzystania ze środków, nawet po upływie pierwotnego terminu, np. za dodatkową opłatą pokrywającą koszty obsługi.

Aktualna linia interpretacyjna

Rzecznicy konsumentów wskazują, że zapisy regulaminów wykluczające jakąkolwiek możliwość dalszego korzystania z karty po upływie jej ważności mogą być uznane za sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz naruszające interesy konsumentów.

W praktyce oznacza to, że całkowite „przepadanie” środków bez żadnej alternatywy dla klienta budzi zastrzeżenia i może być kwestionowane.

Co może zrobić konsument?

W przypadku niewykorzystania środków na karcie podarunkowej w terminie, konsument powinien w pierwszej kolejności skontaktować się ze sprzedawcą i złożyć wniosek o:

• przedłużenie ważności karty,
• jej ponowną aktywację,
• lub zwrot środków.

Jeżeli przedsiębiorca odmówi podjęcia takich działań, możliwe jest skorzystanie z pomocy rzecznika konsumentów właściwego dla miejsca zamieszkania.

Wskazówki przed zakupem karty

Aby uniknąć problemów, konsumenci powinni jeszcze przed zakupem:

• zapoznać się z regulaminem,
• sprawdzić termin ważności,
• upewnić się, jakie są zasady po jego upływie,
• dopytać sprzedawcę o możliwość przedłużenia lub odzyskania środków.

Takie działania pozwalają ograniczyć ryzyko utraty środków i zapewniają większą kontrolę nad wykorzystaniem karty.

Karty podarunkowe pozostają powszechnie stosowanym rozwiązaniem, jednak ich użytkowanie wiąże się z określonymi zasadami. Stanowisko rzecznika konsumentów oraz orzecznictwo sądowe wskazują, że całkowita utrata środków po upływie terminu ważności nie powinna być standardową praktyką. W przypadku problemów konsumenci mają możliwość dochodzenia swoich praw, w tym przy wsparciu instytucji publicznych.