Projektantka, malarka, tancerka, a także – last but not least – rzadko spotykana poliglotka. Artystka o wielu życiowych wcieleniach i talentach – Natasha PAVLUCHENKO, niekonwencjonalna Białorusinka z mieszanej rodziny polsko-białoruskiej. Urodzona w 1979 roku w Mińsku (stolica Białorusi) mieszka od 22 lat w Bielsku-Białej. Prowadzi tam własną firmę projektowania odzieży. Jest bardzo aktywna we wspieraniu swoich rodaków, protestujących niestrudzenie przeciwko dyktatorskim rządom prezydenta Łukaszenki.
– To, co się teraz dzieje w mojej ojczyźnie, jest nieludzkie. Kraj, który znam jako piękny, czysty, zadbany i bezpieczny, stacza się w przerażającą otchłań. Jestem pełna najgorszych obaw o przyszłość Białorusi. Od kilku miesięcy jest to państwo rozbite. Nie działa w ogóle wiele fabryk i zakładów przemysłowych. Nie funkcjonują teatry i placówki kulturalne, chociaż to akurat nie wynika z przesłanek politycznych, lecz zdrowotnych. Władze dopuszczają się brutalnych represji przeciwko uczestnikom masowych protestów społecznych. Telefony są na podsłuchu. Nie wiadomo, co będzie dalej. Wielu Białorusinów ze środowisk artystycznych już wyjechało na Zachód – wyznała w nastroju przygnębienia pani Natasha.
W jakich okolicznościach trafiła Pani do Polski?
– Stało się to na przełomie XX i XXI w. Na trzecim roku studiów w Uniwersytecie Wiedzy Współczesnej w Mińsku (europejska placówka amerykańskiej uczelni) w dziedzinie projektowania ubiorów otrzymałam propozycję pracy w Polsce. Zatrudniono mnie doraźnie na warunkach kontraktowych w odzieżowej firmie Altal w Cieszynie. Potem po ukończeniu studiów osiadłam już na dobre w Bielsku.
Kim Pani właściwie jest z podstawowego zawodu?
– Mam kilka różnych profesji. Ukończyłam m.in. szkołę taneczną oraz Akademię Sztuk Pięknych w Mińsku. Pamiętam, że od czasów wczesnego dzieciństwa wykazywałam rozmaite skłonności artystyczne. Zawodowo zajmuję się od kilkunastu lat projektowaniem ubiorów, wnętrz obiektów, mebli, a także wnętrz samochodów. Maluję też obrazy. Ponadto prowadzę zajęcia ze studentami jako nauczyciel akademicki na prywatnych uczelniach w Krakowie i Warszawie. Ukończyłam studia doktoranckie w Mińsku (projektowanie ubiorów i wnętrz).
A czy w życiu prywatnym jest Pani równie ofensywna?
– Przede wszystkim jestem stała w uczuciach. Przed 16 laty poznałam w Bielsku wspaniałego człowieka, za którego wyszłam za mąż. Mogę ujawnić, że ma na imię Rafał. Jest również projektantem. Mamy dwójkę dzieci – piętnastoletnią córkę i pięcioletniego syna.
Czy utrzymuje Pani teraz kontakty ze swoimi bliskimi z Białorusi?
– Tylko telefoniczne. Często i regularnie dzwonię do swoich rodziców, którzy mieszkają w Mińsku. Na szczęście są zdrowi. Chcę dodać, że mama jest Polką (z domu – Popławska). Mój pradziadek ze strony mamy był szanowanym polskim krawcem, który obszywał polską armię. Babcia uczyła mnie modlić się po polsku, chodziłyśmy wspólnie do katolickiego kościółka. Dzięki niej poznawałam też dziecięce wiersze polskich poetów. Kuzynowie babci służyli podczas wojny w Armii Krajowej. Mój ojciec nosi nazwisko Pavluchenko i ma pochodzenie ukraińskie. Jego tata (a mój dziadek) był oficerem w wojsku w dawnym Związku Sowieckim. Wyznaczono mu służbę wojskową akurat na Białorusi. Z tego właśnie wzięły się moje rodzinne korzenie.
Nie jest tajemnicą, że projektuje Pani stroje i ubiory dla wielu polskich artystów, celebrytów, biznesmanów, a nawet polityków. Niektórzy z nich pochodzą z odległych od Bielska zakątków.
– To prawda. Wydaje mi się po prostu, że wyrobiłam sobie markę w wielu środowiskach w Polsce (natashapavluchenko.pl). Projektowane przeze mnie ubiory mają – jak widać – wzięcie. W swojej pracy kieruję się pewnymi żelaznymi zasadami. Dbam o przestrzeganie wymogów tradycji. W innych krajach moda jest nieodłączną częścią kultury (Włochy, Francja), a w Polsce nie ma takiego zjawiska. Zamierzam przygotować i obronić pracę doktorską pt. „Jak mądrze się ubierać?”. Doktorat nie jest mi potrzebny, by imponować innym ludziom tytułem przed nazwiskiem, lecz po to, dzielić się swoją wiedzą i filozofią życiową ze studentami. Marzy mi się prowadzenie wykładów w USA czy w krajach europejskich. Myślę, że mogłabym czegoś pożytecznego nauczyć młodych ludzi w różnych miejscach na świecie. Uważam, że odzież nie może być jednorazowym produktem dla człowieka. Należy ją przekazywać z pokolenia na pokolenie. Moda powinna być ponadczasowa.
Działalność dydaktyczna na zagranicznych uczelniach wymaga jednak znajomości języków obcych….
– To nie stanowi żadnego problemu dla mnie. Biegle posługuję się pięcioma językami: polskim, białoruskim, rosyjskim, włoskim i angielskim. Rozumiem jeszcze po francusku, ale nie mówię w tym języku. Uważam, że jest to zupełnie naturalne zjawisko. To nic nadzwyczajnego. Mój tata uczył mnie angielskiego już w czasach, gdy miałam 5 lat.
Czy może Pani uchylić rąbka tajemnicy i zdradzić, kto ze znanych osobistości życia publicznego w Polsce był przed laty pierwszym Pani klientem odzieżowym?
– Była to Grażyna Torbicka. Dziś wiem doskonale, kim ona jest, ale przed 15 laty nie miałam takiej wiedzy. Dowiedziałam się wtedy, że podczas jednego z warszawskich pokazów mody przypadł jej do gustu zaprojektowany przeze mnie komplet odzieżowy, inspirowany stylem lat dwudziestych zeszłego stulecia. Skontaktowała się ze mną i poprosiła o przygotowanie takiego zestawu. Wystąpiła w nim na prestiżowej imprezie medialnej „Paszporty POLITYKI”, którą świetnie prowadziła pod względem konferansjerskim. Uważam, że to jedna z najlepszych prezenterek estradowych i telewizyjnych w Polsce.
A kto obecnie korzysta z Pani usług?
– Aktualnie nikt z powodu trwającej pandemii. Obecny czas stanowczo nie sprzyja modzie. Do niedawna miałam jednak niemało klientek z branży artystycznej. Nie chcę specjalnie wyróżniać nikogo, ale mogę chociażby wspomnieć tylko dla przykładu o Edycie Golec, Annie Marii Jopek czy Natalii Kukulskiej. Ja staram się zaspokajać oczekiwania różnych osób, w tym także zwykłych kobiet, których nazwiska nie pojawiają się nigdy na pierwszych stronach gazet. Dla nich z satysfakcją przygotowuję różne ubiory. Nigdy nie zapominam, że nasze babcie potrafiły zrobić spódnicę z parasolki. Kiedyś mała czarna sukienka była stylizowana na różne sposoby, co pokazywało kreatywność dawnych kobiet w dziedzinie mody. Nie sztuka mieć szafę pełną kosztownych ubrań, skoro ich właścicielka nie ma odpowiedniej klasy, by je z gracją nosić. Pracowałam dla rozmaitych dyktatorów mody i wiem dużo na ten temat.
Czy współpracowała Pani może m.in. z artystami ze śląskiego środowiska aktorskiego?
– Pamiętam swoją współpracę z dziecięcą grupą „Proscenium” Marty i Rafała Sawickich – znakomitych aktorów z Teatru Polskiego w Bielsku-Białej. Przygotowywałam kostiumy dla dzieci i młodzieży z tego zespołu. Udzielam się jednak nie tylko jako projektantka. Całkiem niedawno zorganizowano w Bielsku spontaniczną imprezę estradową pod hasłem „Solidarni z Białorusią”. Jedną z jej uczestniczek była właśnie śpiewająca aktorka – Marta Sawicka. Zaprezentowała emocjonalną interpretację słynnej „Modlitwy” Bułata Okudżawy. Zaśpiewała ją po polsku i po białorusku. Przed plenerowym koncertem przetłumaczyłam dla niej balladę na język białoruski.
Okres pandemii doprowadził do kompletnego zastoju w życiu kulturalnym kraju. Brak zleceń jest chyba poważnym problemem dla zawodowców Pani pokroju…
– Nie da się ukryć. Ja żyję głównie z własnych oszczędności. Przygotowuję teraz kostiumy dla wykonawców dwóch planowanych spektakli muzycznych Opery Kameralnej w Warszawie – „Dziadka do orzechów” Piotra Czajkowskiego i „Kwartetu” Ronalda Harwooda. Nie wiadomo jednak, czy widowiska te pojawią się w najbliższym czasie w repertuarze stołecznej sceny muzycznej. Życie bardzo się skomplikowało.
