Inteligentnych pojemników na odpady w Bielsku-Białej nie będzie. Miasto wyjaśnia dlaczego

Jeden pojemnik kosztuje co najmniej 99 tys. zł, a jego pilotażowy wynajem – od 9900 zł miesięcznie. Nie tylko cena zniechęca jednak Bielsko-Białą do wprowadzenia inteligentnych pojemników na odpady. Miasto sprawdziło, jak takie urządzenia działają w praktyce, i ma zastrzeżenia do ich skuteczności. Temat pojawił się w odpowiedzi na interpelację radnego Romana Matyi, który zaproponował przetestowanie nowego systemu na jednym z bielskich osiedli.

Przepełnione kontenery, worki pozostawiane obok pojemników i śmieci wrzucane niezgodnie z zasadami segregacji – to problemy dobrze znane mieszkańcom bielskich osiedli. Szczególnie w zabudowie wielorodzinnej, gdzie z jednej altany korzystają mieszkańcy wielu lokali, trudno ustalić, kto odpowiada za nieprawidłowości.

Czy rozwiązaniem mogłyby być inteligentne pojemniki, które identyfikują użytkownika, ważą odpady i monitorują poziom zapełnienia? O uruchomienie takiego pilotażu zwrócił się do prezydenta Bielska-Białej radny Roman Matyja. W interpelacji z 1 października wskazał, że system mógłby pomóc w poprawie segregacji, ograniczeniu podrzucania śmieci i lepszej organizacji ich odbioru.

Podobne urządzenia wykorzystywane są m.in. w Świętochłowicach. Jak się okazuje, bielski magistrat analizował już możliwość ich zastosowania. W maju, po otrzymaniu oferty firmy T-Master S.A., urzędnicy przyjrzeli się Systemowi Indywidualnej Segregacji Odpadów i zwrócili się do Świętochłowic z pytaniami o doświadczenia z jego użytkowania.

Pojemnik zważy śmieci, ale nie sprawdzi zawartości worka

Największe zastrzeżenia miasta dotyczą samego mechanizmu segregacji. Mieszkaniec korzysta z kodu QR przypisanego do określonego rodzaju odpadów, ale to on decyduje, co faktycznie wrzuca do pojemnika. System nie wykryje więc, jeśli w pojemniku na szkło znajdą się odpady zmieszane.

„Pomimo walorów wizualnych pojemników oraz zastosowania nowoczesnego systemu ich obsługi, umożliwiającego pozyskiwanie szczegółowych danych dotyczących rodzaju i ilości gromadzonych odpadów, a także stopnia ich zapełnienia, rozwiązanie to nie zapewnia prawidłowej segregacji odpadów” – czytamy w odpowiedzi magistratu.

Kłopot pojawia się również przy identyfikacji osób łamiących zasady. Nie każdy worek trafiający do pojemnika jest oznaczony wymaganym kodem QR. Sam zapis otwarcia klapy nie wystarcza wówczas do ustalenia, z którego mieszkania pochodzą niewłaściwie posegregowane odpady.

Problem bielskich altan to nie tylko podrzucanie śmieci

W odpowiedzi na interpelację magistrat odnosi się również do sytuacji przy bielskich altanach śmietnikowych. Przyznaje, że bałagan nie jest wyłącznie skutkiem działania osób z zewnątrz. Odpady poza kontenerami pozostawiają także mieszkańcy obsługiwanych przez nie nieruchomości.

Przy altanach pojawiają się opony, zużyty sprzęt elektryczny, meble i odpady remontowe. Dzieje się tak mimo funkcjonowania w Bielsku-Białej trzech Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych – przy ul. Krakowskiej 315d, Straconki 1 i Szyprów 8 – do których mieszkańcy mogą oddawać określone rodzaje odpadów na obowiązujących zasadach.

Miasto zwraca też uwagę na problem, jaki może powodować elektroniczne otwieranie pojemników. Osoby, które nie mają przy sobie wymaganego kodu QR, nie mogą otworzyć klapy i zdarza się, że pozostawiają worki obok urządzenia.

„Praktyka pokazuje, że wprowadzenie nowoczesnych pojemników na odpady nie eliminuje zjawiska pozostawiania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych” – podkreślono w odpowiedzi.

Prawie 10 tys. zł miesięcznie za pilotaż

Koszty gospodarki odpadami są w Bielsku-Białej szczególnie istotnym tematem. Od stycznia 2026 roku mieszkańcy płacą za odbiór śmieci 45 zł miesięcznie od osoby. Zmiana sposobu naliczania opłat i podwyżka stawek były uzasadniane m.in. koniecznością zbilansowania miejskiego systemu gospodarowania odpadami.

Tymczasem według oferty przedstawionej miastu przez T-Master S.A. zakup jednego inteligentnego pojemnika to wydatek od 99 tys. zł, a pilotażowy najem kosztowałby od 9900 zł miesięcznie. Ostateczna cena zależałaby od liczby urządzeń i wybranego wariantu. Magistrat nie przedstawił jednak kalkulacji dla konkretnego bielskiego osiedla.

Na pytanie radnego, czy miasto zamierza przeprowadzić pilotaż, odpowiedź jest jednoznaczna:

„Mając jednak na uwadze praktyczne zastosowanie inteligentnych pojemników, Miasto obecnie nie planuje ich zakupu ani też ich wynajmu pilotażowego”.

Nie oznacza to definitywnego zamknięcia tematu. Urzędnicy zapowiadają, że będą nadal przyglądać się doświadczeniom innych samorządów. Gdyby w przyszłości zapadła decyzja o zastosowaniu inteligentnych pojemników w Bielsku-Białej, miasto zamierza poszukiwać alternatywnych źródeł finansowania.

Na razie mieszkańcy bielskich osiedli będą więc korzystać z dotychczasowych pojemników. Pozostaje też dotychczasowy problem: jak skutecznie egzekwować zasady segregacji i utrzymania porządku tam, gdzie z jednej altany śmietnikowej korzysta kilkadziesiąt gospodarstw domowych.