Rdestowiec rozpycha się w Bielsku-Białej. Miasto chce wsparcia państwa

Bielsko-Biała od kilku lat próbuje ograniczać ekspansję rdestowca, ale problem nie znika. W 2024 roku miasto wydało na jego usuwanie ponad 31 tys. zł, a w budżecie na 2026 rok na walkę z inwazyjnymi gatunkami zabezpieczono 50 tys. zł. Teraz bielscy radni uznali, że działania poszczególnych samorządów nie wystarczą. Rada Miejska zaapelowała do rządu o stworzenie ogólnopolskiego programu zwalczania roślin inwazyjnych i zapewnienie na ten cel stałego finansowania.

Problem rdestowca w Bielsku-Białej nie jest nowy. Roślina występuje w wielu częściach miasta, a jej ekspansja regularnie pojawia się w interpelacjach radnych. Roman Matyja informował, że zlokalizował około 50 stanowisk, m.in. w Kamienicy, Mikuszowicach Śląskich, Aleksandrowicach oraz na osiedlach Karpackim i Beskidzkim. Zastrzegał, że rzeczywista liczba może być większa.

Rdestowiec pojawia się także przy miejskich drogach. Bielski Rynek pisał już w tym roku, że jego usuwanie znalazło się w zakresie prac związanych z utrzymaniem zieleni przyulicznej.

Ponad 31 tys. zł na usuwanie rdestowca

Z oficjalnej odpowiedzi miasta na interpelację Romana Matyi wynika, że w 2024 roku na usuwanie rdestowca z terenów miejskich wydano 31 311,36 zł. Prace wykonywała specjalistyczna firma, a nowe stanowiska były zgłaszane Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w celu aktualizacji map geoserwisu.

Miasto informowało również o staraniach o dodatkowe środki z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. W budżecie Bielska-Białej na 2026 rok na zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych zabezpieczono 50 tys. zł.

W części miejsc miasto testowało m.in. przykrywanie roślin specjalistyczną folią, w innych były one karczowane, a teren następnie monitorowany. Doraźne koszenie, przycinanie czy mechaniczne usunięcie roślin nie oznacza rozwiązania problemu. Bez odpowiedniej technologii i późniejszego monitorowania stanowiska rdestowiec może ponownie się pojawić.

Bielscy radni chcą programu dla całego kraju

Problem powrócił podczas sesji Rady Miejskiej 24 września. Na wniosek Klubu Radnych Jarosława Klimaszewskiego radni przyjęli apel do Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Klimatu i Środowiska o stworzenie kompleksowego programu zwalczania i ograniczania rozprzestrzeniania się inwazyjnych gatunków roślin. Projekt przedstawiła radna Katarzyna Balicka.

W apelu wskazano przede wszystkim na rdestowiec i barszcz Sosnowskiego. Radni zwracają uwagę, że rośliny inwazyjne zagrażają rodzimej przyrodzie, ale mogą być również problemem dla infrastruktury.

Zdaniem bielskich radnych obecny system jest zbyt rozproszony. Z inwazyjnymi roślinami walczą samorządy, Wody Polskie, GDDKiA czy zarządcy infrastruktury kolejowej, ale działania te nie są prowadzone w ramach jednego programu.

Dlatego Bielsko-Biała proponuje stworzenie ogólnopolskiej inwentaryzacji i aktualizowanej mapy występowania najbardziej niebezpiecznych gatunków, opracowanie skuteczniejszych metod ich zwalczania oraz regularne sprawdzanie terenów, na których przeprowadzono już prace.

Radni postulują również utworzenie państwowego funduszu zwalczania inwazyjnych gatunków roślin. Z pieniędzy mogłyby korzystać samorządy oraz zarządcy dróg, linii kolejowych, cieków wodnych i innych terenów, na których występują takie rośliny.

Widzisz rdestowiec? Możesz go zgłosić

Mieszkańcy mogą zgłaszać stanowiska rdestowca do Wydziału Ochrony Środowiska i Energii. Trzeba wypełnić formularz, podając m.in. lokalizację, datę stwierdzenia rośliny i powierzchnię, którą zajmuje; można dołączyć zdjęcie i mapę. Dokument można przesłać przez e-Doręczenia, pocztą na adres Urzędu Miejskiego przy pl. Ratuszowym 1 lub złożyć osobiście w Biurze Obsługi Interesanta przy pl. Ratuszowym 6.

Procedura jest jednak dość czasochłonna. Radny Paweł Korzondkowski zwrócił się więc do miasta o uruchomienie prostego formularza internetowego, w którym mieszkaniec mógłby wskazać miejsce na mapie, dołączyć zdjęcie i szybko wysłać zgłoszenie.

Postulat ten koresponduje z przyjętym teraz apelem Rady Miejskiej. Jednym z proponowanych rozwiązań na poziomie krajowym jest bowiem stworzenie procedury szybkiego reagowania na informacje o nowych stanowiskach roślin inwazyjnych.