Bielsko-Biała znalazła się w ścisłym finale konkursu Zielona Stolica Europy 2028, organizowanego przez Komisję Europejską. Informację ogłoszono 3 lipca podczas konferencji w Centrum Edukacji Ekologicznej Ekosynteza. Awans to efekt wieloletnich działań miasta w obszarze ochrony środowiska i poprawy jakości życia mieszkańców. Konferencję prasową prowadził ogrodnik miejski, a zarazem inicjator tego projektu, Dariusz Gajny.

Bielsko-Biała wśród najlepszych w Europie

Miasto dołączyło do wąskiego grona finalistów prestiżowego konkursu, w którym co roku wybierane są najbardziej zrównoważone ośrodki miejskie w Europie. W tegorocznej edycji Bielsko-Biała jest jedynym reprezentantem Polski, który dotarł do finału.

Sam awans oznacza wejście do sieci miast uznawanych za liderów działań ekologicznych. Uczestnictwo w niej umożliwia wymianę doświadczeń i wdrażanie rozwiązań poprawiających funkcjonowanie przestrzeni miejskiej.

– Awans do finału potwierdza, że działania podejmowane w ostatnich latach w zakresie ochrony środowiska przynoszą wymierne efekty i są dostrzegane na poziomie europejskim – poinformował prezydent miasta Jarosław Klimaszewski.

Jak oceniano miasta?

Konkurs Zielonej Stolicy Europy organizowany jest od 2008 roku przez Komisję Europejską. Eksperci analizują dane dotyczące m.in. jakości powietrza, gospodarki odpadami, transportu, efektywności energetycznej czy zarządzania wodą.

Ocena opiera się zarówno na aktualnym stanie środowiska, jak i na długofalowych działaniach oraz planach rozwoju. Każde miasto podlega szczegółowej analizie porównawczej z innymi ośrodkami europejskimi.

Gospodarka odpadami i recykling

Jednym z kluczowych elementów, które wpłynęły na wysoką ocenę Bielska-Białej, jest system gospodarki odpadami. W ostatnich latach miasto przeszło na jednolity model selektywnej zbiórki, co pozwoliło zwiększyć poziom odzysku surowców.

W 2025 roku jedynie 13 proc. odpadów trafiło na składowiska, co zbliża miasto do unijnego celu wynoszącego 10 proc. do 2035 roku. Rozbudowana infrastruktura, w tym punkty selektywnej zbiórki i systemy odbioru odpadów problemowych, wspiera mieszkańców w prawidłowej segregacji.

Istotnym elementem jest także rosnąca liczba gospodarstw kompostujących bioodpady – w ostatnim roku wzrosła ona o blisko połowę.

Poprawa jakości powietrza

Eksperci zwrócili uwagę również na działania związane z ograniczaniem emisji zanieczyszczeń. Od 2007 roku w mieście zlikwidowano ponad 9 tys. nieekologicznych pieców na paliwa stałe.

Równolegle prowadzono inwestycje w termomodernizację budynków oraz rozwój systemów monitoringu jakości powietrza. Na terenie miasta działa kilkadziesiąt czujników, które na bieżąco analizują poziom zanieczyszczeń.

Retencja i działania klimatyczne

W ocenie komisji znaczenie miały także projekty związane z gospodarowaniem wodą. Program „Bielsko-Biała łapie deszcz” umożliwił mieszkańcom montaż tysięcy zbiorników na deszczówkę, co zwiększa retencję i ogranicza skutki suszy.

Działania te uzupełniają inwestycje w infrastrukturę miejską, takie jak zbiorniki retencyjne czy modernizacja sieci kanalizacyjnej.

Transport i infrastruktura

Na wynik wpłynęły również inwestycje transportowe. Budowa tras omijających centrum miasta oraz modernizacja dróg przyczyniły się do ograniczenia hałasu i emisji spalin.

Miasto rozwija także niskoemisyjną komunikację publiczną, w tym flotę autobusów spełniających normy Euro 6 oraz pojazdów elektrycznych.

Co dalej z konkursem?

Finaliści mają czas do 10 września na przygotowanie szczegółowego programu działań na rok tytularny oraz strategii komunikacyjnej. Następnie, na początku października, miasta zaprezentują swoje projekty przed komisją podczas finałowego przesłuchania.

Zwycięzca zostanie ogłoszony podczas ceremonii w portugalskim Guimarães, które obecnie pełni funkcję Zielonej Stolicy Europy.

Znaczenie tytułu

Tytuł Zielonej Stolicy Europy przyznawany jest jednemu miastu rocznie. Oprócz prestiżu oznacza dostęp do międzynarodowej sieci współpracy oraz możliwość pozyskania środków finansowych na dalsze działania proekologiczne.

Dla Bielska-Białej już sam udział w finale stanowi potwierdzenie skuteczności prowadzonych działań oraz punkt odniesienia dla dalszego rozwoju polityki środowiskowej miasta.