Ksiądz Stojałowski trafił na obrady Sejmu. 405 posłów poparło przyspieszenie prac nad uchwałą

Jedna z głównych ulic Bielska-Białej nosi jego imię, ale historia księdza Stanisława Stojałowskiego wykracza daleko poza granice miasta. Teraz przypomnieniem jego działalności zajmuje się Sejm. 21 października 405 posłów poparło wniosek o przyspieszenie prac nad projektem uchwały upamiętniającej duchownego. Parlamentarne obrady zbiegły się z organizowanym w Bielsku-Białej „Tygodniem ze Stojałowskim”, przygotowanym na 115. rocznicę jego śmierci.

Projekt uchwały w sprawie upamiętnienia księdza Stanisława Stojałowskiego wpłynął do Sejmu 6 października 2026 roku. Jest inicjatywą grupy posłów i otrzymał numer druku 3207. W środę 21 października, podczas 67. posiedzenia Sejmu, przeprowadzono głosowanie dotyczące skrócenia regulaminowego terminu na przedstawienie sprawozdania o projekcie.

Za przyspieszeniem prac opowiedziało się 405 posłów, jeden był przeciw, a 11 wstrzymało się od głosu. W głosowaniu nie uczestniczyło 43 parlamentarzystów. Posłowie zgodzili się na szybsze procedowanie dokumentu, a nie przesądzili jeszcze o jego ostatecznym brzmieniu.

Tego samego dnia projektem zajęła się Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Pierwsze czytanie uzasadniał poseł Przemysław Drabek.

Duchowny, który zmieniał Bielsko i Białą

Dlaczego postać duchownego, zmarłego 115 lat temu, powraca dziś na forum parlamentu?

Stanisław Stojałowski (1845–1911) był księdzem, publicystą, działaczem społecznym i politycznym, jednym z prekursorów ruchu ludowego na ziemiach polskich. Organizował środowiska chłopskie i robotnicze, zakładał stowarzyszenia, wydawał czasopisma i zabiegał o poprawę warunków życia mniej zamożnych warstw społeczeństwa.

Jego działalność miała szczególne znaczenie w Bielsku i Białej, które na przełomie XIX i XX wieku były odrębnymi miastami. W Bielsku, zdominowanym wówczas przez środowiska niemieckie, podejmował inicjatywy służące organizowaniu polskiego życia społecznego i kulturalnego.

Najważniejszą z nich było utworzenie Domu Polskiego przy ówczesnej ulicy Blichowej 40, dzisiejszej Partyzantów. Placówkę uroczyście otwarto 19 października 1902 roku. Nie było to zwyczajne wydarzenie kulturalne. Otwarciu towarzyszyły protesty i gwałtowne starcia na tle narodowościowym. Sam Dom Polski stał się później miejscem działalności polskich organizacji, czytelni, spotkań i przedstawień teatralnych.

::news{"type":"see-also","item":"19238"}

Stojałowski prowadził również działalność wydawniczą. Z Bielskiem i Białą związane były redakcje oraz drukarnie jego pism, wśród których szczególne miejsce zajmowały „Wieniec” i „Pszczółka”.

Zaangażowanie w sprawy społeczne i polityczne przysparzało mu zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Konfliktował się z władzami świeckimi, a także z częścią hierarchii kościelnej.

Tydzień ze Stojałowskim. Nie tylko rocznicowe wspomnienia

Parlamentarne prace odbywają się w czasie, gdy w Bielsku-Białej trwa cykl wydarzeń poświęconych Stojałowskiemu.

„Tydzień ze Stojałowskim” rozpoczął się 19 października i potrwa do niedzieli 25 października. Organizatorzy przygotowali program edukacyjny, wystawę, wykłady, spotkania historyczne i spacer po mieście.

Jednym z pierwszych przedsięwzięć było przygotowanie przez historyka Jacka Kachla konspektu lekcji o księdzu Stojałowskim dla bielskich szkół.

20 października w Bibliotece Dzielnicowej przy ul. 11 Listopada 40 otwarto wystawę poświęconą czasopismom wydawanym przez duchownego. Towarzyszył jej wykład dr Mirosławy Bednarzak-Libery z Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego.

Dzień później zaplanowano spotkanie prowadzone przez historyka dr. Jacka Proszyka, dotyczące problematyki żydowskiej w publicystyce Stojałowskiego. To istotny element programu, ponieważ ocena działalności duchownego nie jest wolna od kontrowersji, w tym zarzutów o antysemityzm.

Organizatorzy chcą zatem nie tylko przypominać zasługi historycznej postaci, ale również poddać jej działalność dyskusji w świetle zachowanych źródeł.

Rocznica śmierci i spacer śladami historii

Na 22 października zaplanowano mszę wspominkową w katedrze św. Mikołaja, a dzień później, dokładnie w 115. rocznicę śmierci księdza, delegacja z Bielska-Białej ma udać się do Krakowa, aby złożyć kwiaty na jego grobie.

W niedzielę 25 października odbędzie się natomiast spacer historyczny śladami Stojałowskiego, który poprowadzą Mirosław Ostrowski i przedstawiciele Stowarzyszenia Olszówka. Początek zaplanowano na godzinę 10.00 przy fontannie z Reksiem, w rejonie ulic 11 Listopada i Stojałowskiego.

Uchwała parlamentarna, jeśli zostanie ostatecznie przyjęta, będzie symbolicznym upamiętnieniem duchownego w skali ogólnopolskiej. W Bielsku-Białej jego dziedzictwo jest jednak obecne od dawna - w historii Domu Polskiego, dawnych organizacji społecznych i jednej z najważniejszych ulic łączących obie historyczne części miasta.