Ciężarówka, z której trzeba znaleźć wyjście. EscapeTruck przyjedzie do Bielska-Białej

Z zewnątrz wygląda jak zwykła ciężarówka. W środku czekają zamknięte pomieszczenia, niepokojące dźwięki i zagadki, których rozwiązanie prowadzi do wyjścia. Nie chodzi jednak o rozrywkę. EscapeTruck to mobilny projekt edukacyjny pokazujący, jak działają mechanizmy handlu ludźmi i jak łatwo można znaleźć się w sytuacji wykorzystania. W poniedziałek, 26 października, pojazd przyjedzie do Bielska-Białej i zaparkuje na Placu Ratuszowym w godzinach od 10.00 do 18.00.

EscapeTruck odwiedza polskie miasta w ramach ogólnopolskiej kampanii edukacyjnej organizowanej przez Komendę Główną Policji. Jej celem jest uświadamianie zagrożeń związanych z handlem ludźmi, przede wszystkim pracą przymusową i wykorzystywaniem seksualnym. Tegoroczna jesienna edycja obejmie 14 miast, a Bielsko-Biała będzie przedostatnim przystankiem na trasie.

Scenariusze oparte na prawdziwych historiach

Wnętrze specjalnie przystosowanej naczepy przypomina escape room, ale zamiast fikcyjnej przygody uczestnicy poznają sytuacje inspirowane rzeczywistymi doświadczeniami osób pokrzywdzonych przestępstwem handlu ludźmi.

Scenariusze przygotowali funkcjonariusze Komendy Głównej Policji i Komendy Głównej Straży Granicznej. Wykorzystano w nich autentyczne historie osób, którym udało się pomóc dzięki interwencji służb.

Zadanie polega na rozwiązaniu kolejnych zagadek i znalezieniu drogi wyjścia z zaaranżowanych pomieszczeń. Scenografia, dźwięki i efekty zapachowe mają oddawać atmosferę zagrożenia oraz warunki, w których mogą być przetrzymywane i wykorzystywane ofiary.

To doświadczenie ma pokazać, że handel ludźmi nie zawsze zaczyna się od przemocy czy porwania. Niekiedy pierwszym krokiem jest atrakcyjna oferta zatrudnienia, obietnica wysokich zarobków albo zaufanie okazane niewłaściwej osobie.

Kiedy oferta pracy staje się pułapką?

Właśnie rozpoznawanie takich sytuacji jest jednym z najważniejszych elementów projektu. Osoby wykorzystywane do pracy przymusowej mogą początkowo nie zdawać sobie sprawy z zagrożenia. Dopiero po przyjeździe na miejsce okazuje się, że warunki odbiegają od wcześniejszych ustaleń, pracodawca zatrzymuje dokumenty, ogranicza możliwość kontaktowania się z bliskimi lub uzależnia pracownika od siebie.

Niepokojącymi sygnałami mogą być również niewypłacanie wynagrodzenia, kontrolowanie swobody przemieszczania się czy zmuszanie do mieszkania w miejscu pracy.

Podczas wizyty w EscapeTrucku uczestnicy uczą się dostrzegać podobne mechanizmy, analizować sytuacje i podejmować decyzje. Ważną częścią zadania jest także współpraca z innymi.

Projekt przeznaczony jest dla osób powyżej 16. roku życia. Przed wejściem do pojazdu funkcjonariusze wprowadzają uczestników w tematykę handlu ludźmi. W ramach kampanii organizowane są również punkty informacyjne Policji, Straży Granicznej, a podczas części wydarzeń także Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji.

Międzynarodowy projekt realizowany od 2023 roku

EscapeTruck powstał z inicjatywy holenderskiej Fundacji Reshape przy wsparciu holenderskiej Policji oraz Ambasady Królestwa Niderlandów w Warszawie. Do realizacji przedsięwzięcia w Polsce włączyły się między innymi Uniwersytet Wrocławski, Komenda Główna Policji i Komenda Główna Straży Granicznej.

Od 2025 roku projekt jest współfinansowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Tylko podczas wiosennej edycji w 2026 roku ciężarówkę odwiedziło niemal 1500 osób, a w organizację działań zaangażowanych było ponad 300 funkcjonariuszy.

Jesienna kampania związana jest z Europejskim Dniem Walki z Handlem Ludźmi, obchodzonym 18 października. Realizowana jest w ramach Krajowego Planu Działań Przeciwko Handlowi Ludźmi na lata 2025–2027.

EscapeTruck w Bielsku-Białej – 26 października

Zgodnie z harmonogramem opublikowanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ciężarówka odwiedzi Bielsko-Białą w poniedziałek, 26 października 2026 roku. Dzień wcześniej pojawi się w Tychach, a 27 października w Pszczynie odbędzie się wydarzenie kończące jesienną edycję kampanii.

Pojazd zaparkuje na Placu Ratuszowym w godzinach od 10.00 do 18.00. Wejście grupami dla mieszkańców powyżej 16 roku życia.