Znamy laureatów Dorocznych Nagród Ministra Kultury. Gala po raz pierwszy odbyła się w Bielsku-Białej

Janusz Gajos, Natalia Koniarz, Paweł Sołtys, Aneta Grzeszykowska, Ramona Nagabczyńska i Hania Derej znaleźli się w gronie tegorocznych laureatów Dorocznych Nagród Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nagrody wręczono w sobotę, 12 września, podczas gali w amfiteatrze Centrum Bajki i Animacji „OKO” przy Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Uroczystość po raz pierwszy w historii odbyła się poza Warszawą. Nagrody wręczała minister Marta Cienkowska.

Najważniejsze wyróżnienie wieczoru – nagrodę za całokształt twórczości – otrzymał Janusz Gajos. Aktor nie był obecny podczas uroczystości w Bielsku-Białej.

::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"1193"}

Laureaci Dorocznych Nagród Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2026

Całokształt twórczości – Janusz Gajos
Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów teatralnych i filmowych, znany z ról w filmach m.in. Krzysztofa Kieślowskiego, Andrzeja Wajdy i Wojciecha Marczewskiego. Ma na koncie dziesiątki kreacji teatralnych, filmowych i telewizyjnych oraz sześć Polskich Nagród Filmowych Orły. 

Film – Natalia Koniarz
Reżyserka filmów dokumentalnych, absolwentka i wykładowczyni Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego. Jej głośny dokument „Silver” opowiada o kopalni srebra w boliwijskim Potosí i ludziach ponoszących koszty globalnego systemu gospodarczego.

Literatura – Paweł Sołtys
Pisarz, muzyk i autor piosenek, szerzej znany również jako Pablopavo. Jego debiutancki zbiór opowiadań „Mikrotyki” przyniósł mu m.in. Nagrodę Literacką Gdynia i finał Nagrody Literackiej Nike. 

Sztuki wizualne – Aneta Grzeszykowska
Artystka multimedialna zajmująca się przede wszystkim fotografią, filmem i obiektem. W swojej twórczości często podejmuje temat tożsamości, ciała, pamięci i sposobów przedstawiania człowieka. 

Taniec – Ramona Nagabczyńska
Tancerka, choreografka, performerka i pedagożka pracująca w Polsce i za granicą. Jej spektakle łączą taniec współczesny z performansem i często podejmują temat cielesności oraz społecznego postrzegania ciała. 

Muzyka – Hania Derej
Kompozytorka, pianistka, aranżerka i dyrygentka, autorka ponad 150 kompozycji z pogranicza jazzu, muzyki filmowej, kameralnej i elektronicznej. Jest absolwentką Szkoły Muzycznej II stopnia w Bielsku-Białej, a obecnie kształci się m.in. w Conservatorium van Amsterdam.

Technologia cyfrowa – Yaza Games
Polskie studio gier komputerowych, które stworzyło „Inkulinati” – oryginalną strategię inspirowaną średniowiecznymi manuskryptami. Zespół pracuje obecnie nad grą „Scriptorium: Master of Manuscripts”, również czerpiącą z estetyki i kultury średniowiecza.

Teatr – Teatr w Stodole w Teremiskach
Niezależna scena działająca od 2004 roku w Teremiskach, niewielkiej miejscowości w sąsiedztwie Puszczy Białowieskiej. Teatr powstał jako miejsce bezpośredniego spotkania mieszkańców, widzów i artystów, a jego działalność związana jest z inicjatywami Fundacji Edukacyjnej Jacka Kuronia.

Architektura i przestrzeń – XYSTUDIO
Warszawska pracownia architektoniczna prowadzona przez Dorotę Sibińską, Filipa Domaszczyńskiego i Martę Nowosielską. Specjalizuje się m.in. w obiektach użyteczności publicznej i projektach społecznych, w tym żłobkach, przedszkolach oraz przestrzeniach przeznaczonych dla osób wymagających wsparcia. 

Mecenas kultury – Artur Dela
Przedsiębiorca, inwestor i założyciel grupy Eneris, a zarazem kolekcjoner oraz mecenas sztuki. Stworzył kolekcję dela.art, wspierającą artystów i promocję polskiej sztuki, także za granicą; wspierał również polski pawilon na Biennale Sztuki w Wenecji.

Animator kultury – Joanna Cichocka-Gula
Reżyserka filmów dokumentalnych o sztuce, była szefowa Redakcji Kulturalnej i Teatru Telewizji, a obecnie dyrektorka Goyki 3 Art Inkubatora w Sopocie. W latach 2010–2019 była wiceprezydentką Sopotu odpowiedzialną m.in. za kulturę i edukację. 

Upowszechnianie kultury – Kino Żeglarz w Jastarni
Kameralne, rodzinne kino będące ostatnim działającym kinem na Półwyspie Helskim. Prowadzone przez kolejne pokolenia rodziny Blindowów stawia na ambitne kino, przeglądy, festiwale, koncerty i spotkania; od 2024 roku, dzięki drugiej sali, działa również poza sezonem letnim.

Ochrona dziedzictwa – Halina Jucha
Od lat społecznie wspiera Departament Restytucji Dóbr Kultury MKiDN w poszukiwaniu utraconych polskich dzieł sztuki. To m.in. ona rozpoznała w ofercie niemieckiego domu aukcyjnego skradziony z Muzeum Narodowego we Wrocławiu obraz Wilhelma Volkharta „Portret młodej kobiety”, co umożliwiło jego odzyskanie. 

Kultura ludowa – Ambasada Muzyki Tradycyjnej
Działające od 2015 roku na warszawskim Jazdowie miejsce prowadzone przez Stowarzyszenie Dom Tańca, poświęcone tradycyjnej muzyce i tańcowi polskiej wsi w ich niestylizowanej formie. Organizuje potańcówki, koncerty, warsztaty śpiewu, tańca i gry na instrumentach oraz zajęcia dla dzieci. 

Tegoroczna gala miała szczególny charakter. Po raz pierwszy od czasu ustanowienia Dorocznych Nagród Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego uroczystość zorganizowano poza Warszawą. Gospodarzem zostało Bielsko-Biała, które w 2026 roku nosi tytuł Polskiej Stolicy Kultury.

Nagrody wręczono w plenerowym amfiteatrze Centrum Bajki i Animacji „OKO”, na terenie związanym ze Studiem Filmów Rysunkowych. Właśnie tutaj powstały jedne z najbardziej rozpoznawalnych polskich animacji, w tym „Bolek i Lolek” oraz „Reksio”.

Galę muzycznie uświetnił duet PIETRUCHA/ZALEWSKA, tworzony przez Julię Pietruchę i Martę Zalewską. Ważnym elementem wieczoru był także live art w wykonaniu ilustratorki i projektantki graficznej Malwiny Hajduk-Kawalec. Mozaika, powstająca specjalnie podczas gali – po oprawieniu ma znaleźć swoje miejsce w bielskim Ratuszu.

Doroczne Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznawane są od 1997 roku twórcom, artystom i osobom szczególnie zasłużonym dla rozwoju, upowszechniania i ochrony polskiej kultury.