Nowe zasady dla początkujących kierowców. Zero alkoholu i okres próbny

Od piątku 4 września osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B, zostają objęte okresem próbnym. Obowiązuje je bezwzględne 0,0 promila, a przekroczenie 12 punktów oznacza dodatkowe szkolenie. Szczególne ograniczenia dotyczą kierowców przed ukończeniem 18 lat.

Nowe przepisy nie obejmują wyłącznie 17- i 18-latków. Okres próbny dotyczy każdej osoby, która po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B od 4 września 2026 roku – niezależnie od tego, czy ma 18, 30 czy 60 lat.

Dwa albo trzy lata okresu próbnego

Dla kierowcy, który w chwili uzyskania prawa jazdy ukończył 18 lat, okres próbny trwa dwa lata. Osoba, która otrzymała prawo jazdy kategorii B po ukończeniu 17 lat, ale przed osiemnastymi urodzinami, będzie nim objęta przez trzy lata. Okres ten nie może jednak trwać dłużej niż do ukończenia przez kierowcę 20. roku życia.

W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy okres próbny rozpoczyna się w dniu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego. Ustawa określa również sytuacje, w których okres próbny obowiązuje po ponownym zdobyciu uprawnień.

Bezwzględne 0,0 promila

W okresie próbnym kierowcę obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po alkoholu. Niedopuszczalna jest również jazda po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Naruszenie tego zakazu może zakończyć się cofnięciem uprawnień. W tym przypadku nie trzeba czekać na zgromadzenie określonej liczby punktów ani na kolejne wykroczenie.

Szczególne zasady dla 17-latków

Prawo jazdy kategorii B można uzyskać od ukończenia 17 lat już od 3 marca 2026 roku. Do osiemnastych urodzin dokument uprawnia jednak do prowadzenia pojazdów wyłącznie na terenie Polski.

Przez pierwszych sześć miesięcy od zdobycia prawa jazdy – nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 lat – młody kierowca może prowadzić samochód tylko w obecności doświadczonego pasażera siedzącego z przodu.

Osoba towarzysząca musi:

• mieć co najmniej 25 lat;
• posiadać nieprzerwanie prawo jazdy kategorii B od co najmniej pięciu lat;
• nie mieć obecnie zakazu prowadzenia pojazdów i nie podlegać mu w ciągu ostatnich pięciu lat;
• być trzeźwa i nie znajdować się pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu.

Niepełnoletni kierowca nie może też przewozić osoby, która nie ukończyła 18 lat, jeżeli w samochodzie nie ma opisanego wyżej doświadczonego pasażera. Do osiągnięcia pełnoletności nie wolno mu również wykonywać transportu drogowego rzeczy, przewozu taksówką ani okazjonalnego przewozu osób.

13 punktów oznacza obowiązkowe szkolenie

Kierowca, który w okresie próbnym przekroczy 12 punktów, będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Ma na to 12 miesięcy od popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie tego progu.

Szkolenie odbywa się odpłatnie w ośrodku doskonalenia techniki jazdy, trwa godzinę, a jego cena nie może przekroczyć 500 zł. Jego ukończenie nie zmniejszy liczby zgromadzonych punktów.

Jeżeli kierowca w pierwszym roku od wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przekroczy 20 punktów, starosta cofnie jego uprawnienia.

Dwa wykroczenia przedłużą okres próbny

Dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, oznaczają przedłużenie okresu próbnego o kolejne dwa lata. Jeżeli jedno z rozstrzygnięć zapadnie już po zakończeniu okresu próbnego, starosta może nałożyć dodatkowy, dwuletni okres próbny.

Do ustawowego katalogu należą m.in. spowodowanie zagrożenia w ruchu, przekroczenie prędkości o ponad 30 km/h, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu, wymuszenie pierwszeństwa, przejazd na czerwonym świetle czy niezatrzymanie się przed znakiem „STOP”.

Trzy takie wykroczenia w okresie próbnym oznaczają cofnięcie uprawnień. Do utraty prawa jazdy wystarczy również jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji albo naruszenie zakazu dotyczącego alkoholu czy szczególnych ograniczeń obowiązujących niepełnoletniego kierowcę.

Jazda pomimo zatrzymania prawa jazdy

Surowa sankcja za prowadzenie pojazdu pomimo decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy dotyczy wszystkich kierowców. Ten przepis nie wszedł jednak w życie 4 września – obowiązuje już od 3 marca 2026 roku.

W takim przypadku starosta cofa uprawnienia na pięć lat. Po upływie tego okresu prawo jazdy nie zostanie zwrócone automatycznie. Kierowca musi ponownie spełnić wymagania przewidziane dla osoby ubiegającej się o uprawnienia, w tym ukończyć kurs i zdać egzaminy.