Od tablicy i nazwy skweru po pomnik. Jak powstawała koncepcja upamiętnienia Karola Pollaka

Brązowe popiersie Karola Franciszka Pollaka ma stanąć na modernizowanym skwerze przed budynkiem Mechanika przy ul. Juliusza Słowackiego. Rada Miejska ma zająć się projektem uchwały podczas sesji zaplanowanej na 27 sierpnia. Sama koncepcja pomnika jest jednak znacznie starsza, a popiersie istniało już w 2022 roku.

Pierwszy wyraźny ślad prowadzi do 6 grudnia 2019 roku. Podczas wspólnych obchodów stulecia Stowarzyszenia Elektryków Polskich oraz Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych szczególnie przypomniano postać Karola Franciszka Pollaka. W budynku Naczelnej Organizacji Technicznej odsłonięto poświęconą mu tablicę.

Jak informował kilka dni później miejski „Magazyn Samorządowy”, zastępca prezydenta Bielska-Białej Adam Ruśniak mówił już wtedy o koncepcji ustawienia pomnika Pollaka przed Zespołem Szkół Elektronicznych, Elektrycznych i Mechanicznych. Pomysł, który obecnie zbliża się do realizacji, pojawił się więc publicznie niemal siedem lat temu. 

Najpierw jego imię otrzymał skwer

Kolejny krok wykonano w 2020 roku. Bielsko-bialski oddział SEP wystąpił o nadanie imienia Karola Franciszka Pollaka skwerowi przed „Mechanikiem”. Rada Miejska jednogłośnie przyjęła uchwałę w tej sprawie 22 września 2020 roku. Od tego czasu teren przy ul. Juliusza Słowackiego oficjalnie nosi imię wynalazcy. 

Lokalizacja nie była przypadkowa. Pollak należał do pionierów światowej elektrotechniki i przemysłu akumulatorowego. W 1922 roku wrócił do Polski, a rok później współtworzył w Białej Polskie Towarzystwo Akumulatorowe i został pierwszym dyrektorem fabryki.

Wynalazca uzyskał łącznie 98 patentów. Jego dorobek obejmował między innymi rozwiązania dotyczące akumulatorów, ogniw galwanicznych, prostowników oraz kondensatora elektrolitycznego.

Popiersie istniało już w 2022 roku

Popiersie, które ma stanąć na skwerze, nie powstało na potrzeby jego obecnej przebudowy. Dowodzi tego relacja bielsko-bialskiego oddziału SEP z targów ENERGETAB, opublikowana 23 września 2022 roku.

Stowarzyszenie informowało wówczas, że na jego stoisku można było zobaczyć popiersie patrona oddziału. Wskazano również jego docelową lokalizację – rejon ul. Słowackiego w Bielsku-Białej. Oznacza to, że popiersie było gotowe niemal cztery lata przed planowaną inwestycją.

Przebudowa skweru otworzyła drogę do realizacji

W 2026 roku rozpoczęła się przebudowa skweru Pollaka. Asfaltowe i betonowe nawierzchnie mają ustąpić miejsca nawierzchniom przepuszczalnym oraz nowym nasadzeniom. W projekcie przewidziano również przestrzeń na ustawienie popiersia patrona skweru.

Wartość umowy na modernizację wynosi 732 929,20 zł. Inwestycja jest częścią większego projektu adaptacji Bielska-Białej do zmian klimatu. 

::news{"type":"see-also","item":"27068"}

Teraz sprawa wchodzi w kolejny formalny etap. Oddział Bielsko-Bialski Stowarzyszenia Elektryków Polskich bezpłatnie przekazał popiersie miastu i zwrócił się o jego ustawienie. Pomnik ma mieć formę brązowego popiersia umieszczonego na granitowym cokole.

Ostateczną zgodę musi wyrazić Rada Miejska. Jeżeli uchwała zostanie przyjęta, kilkuletnia koncepcja znajdzie swój finał przed szkołą kształcącą kolejne pokolenia elektroników, elektryków i mechaników. Dla Pollaka trudno byłoby wskazać bardziej naturalne sąsiedztwo.